Ο Μίμης Ανδρουλάκης στην «Π»: Η θηλυκότητα δεν έχει ηλικία
Ο Μίμης Ανδρουλάκης, χειμαρρώδης πάντα, μιλάει στην «Π» για το χρέος του στον Φρόιντ, την αέναη θηλυκότητα και το απαραίτητο συστατικό της, τον πόθο και την αγάπη, επισημαίνει την παντοδυναμία του ανθρώπινου εγκεφάλου, ενώ, σε πολιτικο-οικονομικό επίπεδο, συνιστά επαγρύπνηση λόγω της ευαλωτότητας της χώρας.
Στο νέο του βιβλίο «Η γιορτή των αγγιγμάτων» (εκδ. Πατάκη) αφηγείται ιστορίες γυναικών, βασισμένες σε βιωμένες εμπειρίες, γύρω από το τζάκι στο «μοναστήρι», σε μια χιονισμένη κατεβασιά του Κίσαβου στη θάλασσα, ένα δεκαήμερο των Γιορτών. Για να ακολουθήσει στη συνέχεια η αναζήτηση του μίτου στον Λαβύρινθο του ψυχοσεξουαλικού κόσμου των γυναικών μέσω της Ψυχανάλυσης και της Νευροεπιστήμης. Ο Μίμης Ανδρουλάκης, χειμαρρώδης πάντα, μιλάει στην «Π» για το χρέος του στον Φρόιντ, την αέναη θηλυκότητα και το απαραίτητο συστατικό της, τον πόθο και την αγάπη, επισημαίνει την παντοδυναμία του ανθρώπινου εγκεφάλου, ενώ, σε πολιτικο-οικονομικό επίπεδο, συνιστά επαγρύπνηση λόγω της ευαλωτότητας της χώρας.
-Γιατί μετά την 3τομη αυτοβιογραφία σας, καταπιαστήκατε με τη θηλυκότητα;
Ενιωθα ένα κενό να υπάρχει. Βέβαια, πίσω από αυτό το κενό υπάρχει ένα τάμα παλαιό να γράψω ένα βιβλίο, αναζητώντας το νήμα στον ψυχοσεξουαλικό κόσμο της γυναίκας, και ταυτόχρονα ένα πρωταρχικό, πολύ παλαιό βίωμα. Ως γιος μοδίστρας, λέω πάντα, ασκήθηκα από πολύ μικρός στο να αποκωδικοποιώ τον ψίθυρο των γυναικών στην πρόβα. Οταν μαζί με τα ρούχα τους έβγαζαν και τα μύχια της ψυχής τους. Και φυσικά, είχα μια υποχρέωση απέναντι στον Φρόιντ, ο οποίος είπε, μετά από 100 χρόνια να δούμε αν θα υπάρξει ένας μελλοντικός ερευνητής να μας πει τι επιτέλους θέλουν οι γυναίκες. Εννοούσε βέβαια νευροεπιστήμονα, όχι εμένα (γέλια).
-Εσείς, όμως, ασχολείστε με τη Νευροεπιστήμη, την Ψυχανάλυση. Θα μπορούσατε, κάλλιστα, να είχατε γίνει ψυχαναλυτής αντί για μηχανικός.
Εάν οι περιστάσεις ήταν διαφορετικές, δηλαδή δεν υπήρχε η δικτατορία και η αντίσταση, πιθανόν να έπαιρνα μια ριζικά διαφορετική πορεία στη ζωή μου και στο επιστημονικό επίπεδο. Οι περιστάσεις και οι ιδεολογικές μου προελεύσεις με έφεραν στα σταυροδρόμια διαφορετικών κλάδων της γνώσης, στα περάσματα από τον έναν στον άλλο κλάδο. Είμαι μεταιχμιακός, μεθοριακός διανοητικός τύπος. Ανήκω στην περίπτωση που ο πολιτικός διανοούμενος ή ο ιστορικός υποβάλλει κρίσιμα διεγερτικά ερωτήματα στον οικονομολόγο, στον κοινωνιολόγο, αυτός με τη σειρά του στον ψυχαναλυτή -ψυχολόγο, αυτός στον νευροεπιστήμονα του εγκεφάλου κι αυτός πάλι στον μοριακό βιολόγο, τον φυσικό μέχρι και στον μαθηματικό. Επαναφέρω τα μαθηματικά, γιατί νομίζω ότι μας λείπουν κάποια μαθηματικά τα οποία να προσδιορίζουν αυτό που έχει χαρακτηριστικό ο ανθρώπινος εγκέφαλος. Την ικανότητα να αυτομεταβάλλεται διαρκώς, να είναι απείρως εύπλαστος και ταυτόχρονα να διατηρεί τη μοναδικότητα και ατομικότητά του.
-Στη μακροχρόνια εξερεύνηση του ψυχο-σεξουαλικού κόσμου των γυναικών –μαύρη ήπειρο τον αποκαλεί ο Φρόιντ- τι σας έχει εντυπωσιάσει περισσότερο;
Ο,τι με έχει εντυπωσιάσει ή με έχει εκπλήξει στη διαδρομή του βίου το βλέπω με αγάπη και με κατανόηση. Δηλαδή μια γυναίκα ετεροφυλόφιλη δομικά το να έχει φαντασιώσεις ή και κάποια περιστατικά ομοφυλόφιλα. Ή μια γυναίκα, η οποία να μην μπορεί να λειτουργήσει σεξουαλικά σε ένα περιβάλλον εξιδανίκευσής της. Σε αυτή την περίπτωση, ο ερωτικός σύντροφός της κάνει το λάθος να την εξιδανικεύσει απολύτως και να πέσει στην παγίδα του Γκαίτε, που αναφέρω συνήθως με το αμίμητό του «εκεί που ποθώ δεν αγαπώ, εκεί που αγαπώ δεν ποθώ». Δηλαδή θέλω να τονίσω ότι αν η συναισθηματική αγάπη και η αναγκαία ναρκισσιστική καταξίωση της γυναίκας από τον ερωτικό της σύντροφο δεν συνοδεύεται από τις ενορμήσεις, τότε η γυναίκα κινδυνεύει να μετατραπεί σε ένα ωραίο λουλούδι χωρίς άρωμα και οι επιδόσεις του ζευγαριού να είναι πολύ χαμηλές.
-Στον ναρκισσισμό, ωστόσο, δίνουμε συνήθως αρνητικό νόημα. Πόσο λεπτά είναι τα όρια μεταξύ παθολογικού και ευκταίου, εν προκειμένω, ναρκισσισμού;
Ο ναρκισσισμός γίνεται παθολογικός όταν το άτομο αγαπά αποκλειστικά τον εαυτό του και ό,τι θεωρεί μέρος του εαυτού ου ή εξ αντανακλάσεως επιστρέφει στη δική του εικόνα. Ομως ο ναρκισσισμός είναι πρωτογενής, αναγκαία λειτουργία για τη γυναίκα. Το άγγιγμα της μητέρας στο κορίτσι είναι του ίδιου φύλου, οπότε αφήνει κάποιο έλλειμμα στη ναρκισσιστική πληρότητα του μωρού. Οταν, στραφεί στον πατέρα, επειδή πάλι δεν μπορεί να ολοκληρωθεί αυτή η σχέση, εξακολουθεί να μένει ένα κενό. Η θηλυκότητα, λοιπόν, συνεπάγεται την αναγκαία κάλυψη αυτού του ναρκισσιστικού ελλείμματος. Θηλυκότητα σημαίνει περιμένω, κατά κάποιον τρόπο, τον άνδρα να εκπληρώσει τη ναρκισσιστική μου πληρότητα. Ο ναρκισσισμός είναι μια βασική, θεμελιώδης δομή στη θηλυκότητα, ενώ στον άνδρα είναι συμπληρωματικός.
-Θηλυκότητα είπατε. Για την οποία γράφετε ότι δεν έχει ηλικία.
Ακριβώς. Ο Φρόιντ κάνει μια εικασία ότι μετά τα τριάντα η γυναίκα δεν εξελίσσεται σεξουαλικά. Και αυτό καταγράφηκε ως δόγμα στην παραδοσιακή ψυχανάλυση. Τονίζω, λοιπόν, ότι ένα εκατομμύριο δισεκατομμύρια συναπτικές συνδέσεις στα νευρωνικά κυκλώματα του εγκεφάλου εξασφαλίζουν ότι η γυναίκα δεν «κλείνει» ποτέ. Η θηλυκότητα είναι η αναμνηστική γιορτή όλων των αγγιγμάτων, ερεθισμάτων, βιωμάτων, βλεμμάτων στη διαδρομή της ζωής μιας γυναίκας. Οι νευρώνες έχουν την ιδιότητα να καταγράφουν, να μεταγράφουν, να τροποποιούν, να συναρθρώνουν συναφή, να σβήνουν, με αποτέλεσμα ο εγκέφαλος να εξελίσσεται διαρκώς.
-Και εξελίσσεται ο εγκέφαλος, και υπάρχει στο σώμα μας, όπως διαβάζουμε.
Ναι, βέβαια. Υπάρχει στα γεννητικά μας όργανα, στα έντερά μας, στα πόδια μας… Θα ήθελα να μοιραστώ με την «Πελοπόννησο» μια ιστορία από τις δύσκολες μέρες του Εμφυλίου, που έλεγε ο Χαρίλαος Φλωράκης. Μια κοπέλα της μεραρχίας είχε χτυπηθεί από οβίδα και της έκοψε τα πόδια για να μην πάθει γάγγραινα ο Πέτρος Κόκκαλης (πατέρας του Σωκράτη), που ήταν χειρουργός σε μια σπηλιά στον Γράμμο. Ο Χαρίλαος, λοιπόν, την παρηγορούσε και αυτή, που δεν ήξερε τι είχε πάθει, του έλεγε «Καπετάνιε, θέλω να ζήσω, είμαι ερωτευμένη». «Πονάς;» τη ρωτούσε εκείνος κι αυτή του απαντούσε «Ε, στους αστραγάλους νιώθω να έχω ταλαιπωρηθεί». Ομως δεν είχε ούτε πόδια ούτε αστραγάλους. Και του έλεγα τότε «μα οι αστράγαλοι υπάρχουν ήδη στους νευρώνες του εγκεφάλου της. Υπάρχει η μνήμη των αστραγάλων». Γι’ αυτό και τονίζω ότι η επιστήμη πρέπει να στραφεί πολύ περισσότερο στο απροσμέτρητο μυστήριο του ανθρώπινου εγκεφάλου. Είναι το μεγαλύτερο θαύμα στη φύση και στο σύμπαν.
-Να προσγειωθούμε τώρα στα της χώρας μας -κι αυτή γένους θηλυκού. Εχετε κάνει επιτυχημένες προβλέψεις, όπως αυτή της κρίσης. Πώς βλέπετε το μέλλον της Ελλάδας;
Είχα ορκιστεί και το έγραψα στο «Ποιος το ξέρει; Ποιος το ξέρει;», το 3ο βιβλίο της αυτοβιογραφίας μου, ότι μετά τα 70 δεν πρέπει να κάνω προβλέψεις. Διότι δεν θέλω να μετατραπώ σε έναν τυφλό Τειρεσία, είμαι και μισότυφλος, αλλά παρόλα αυτά, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν βλέπω ενδεχόμενα κρισιακά φαινόμενα στο άμεσο μέλλον. Αυτή τη στιγμή, έχουμε έναν κίνδυνο. Να πολυτραυματίζεται το κυβερνητικό συγκρότημα, και λόγω του χρόνου που είναι στην κυβέρνηση, ενώ η κεντροαριστερή και αριστερή αντιπολίτευση ακόμα συγκροτεί μια αφερέγγυα εναλλακτική λύση. Επομένως υπάρχει ένα κενό, το οποίο μπορεί να δημιουργήσει πολιτική αστάθεια και ενδεχομένως, αν συνδεθεί με μια φερ’ ειπείν, λόγω γεωπολιτικών, κρίση του τουρισμού ή μια κρίση κατάρρευσης του πρωτογενούς τομέα σαν αυτή που ζούμε σήμερα, μπορεί να έχουμε μια παλινδρόμηση σε κρίσεις. Υστερούμε αμετακλήτως σαν χώρα στην πρωτογενή και δευτεροβάθμια παραγωγή ιδιαίτερα καταναλωτικών προϊόντων κι έτσι όσο αναπτυσσόμεθα μέσω του τουρισμού και των υπηρεσιών τόσο θα αυξάνονται οι εισαγωγές και η ακρίβεια. Η οποία οφείλεται στο ότι παράγουμε λίγα και με πολύ υψηλό κόστος. Αρα είμαστε πάντα ευάλωτοι και πρέπει να έχουμε μία επαγρύπνηση.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
