Το χρονογράφημα του Ντίνου Λασκαράτου: Σαντουρβάν
*Ο Ντίνος Λασκαράτος είναι επίτιμος δικηγόρος.
Μιλάτε Φαρσί; όπως λέγονται τα Περσικά στα Περσικά, όχι; Και όμως, κάτι λίγα Φαρσί όλοι ξέρουμε. Παραδείγματος χάριν, ο μουσακάς (!) «μουσάκκα» στα Φαρσί και το σιντριβάνι, «σαντουρβάν» στα Φαρσί. Στα Ελληνικά «αναβρυτήριο». Η συντήρηση και αποκατάσταση των σιντριβανιών της πλατείας Γεωργίου Α’ στην Πάτρα, ξανάφερε στην επικαιρότητα τα στολίδια αυτά της πλατείας. Πριν όμως αφήσουμε την Περσία, ας θυμηθούμε τον Πέρση ποιητή Σααντί Σιραζί, που έγραψε το 1258 το ποίημά του «Ο κήπος με τις τριανταφυλλιές» ή «Ροδώνας» και αν προτιμάτε στα Φαρσί «Γκιουλιστάν». Τον Σααντί τον ξέρουμε άπαντες στην Ελλάδα από τον φοβερό και τρομερό Αλέκο Σακελλάριο, που έβαλε στα χείλη του Γιώργου Κωνσταντίνου στίχους του Σααντί, απευθυνόμενος στην Αλίκη Βουγιουκλάκη στην ταινία «Χτυποκάρδια στο θρανίο» (1963), στη θρυλική σκηνή με το προφιτερόλ. Κατά τον Σααντί (παραφραζόμενο από τον Σακελλάριο), η μουσική των νερών που τρέχουν μέσα στον κήπο είναι η μόνη μουσική που δεν κουράζει ποτέ τον άνθρωπο.
Ας δούμε όμως από πιο κοντά τα ωραία γαλλοπατρινά σιντριβάνια. Η ανέγερση του δημοτικού θεάτρου «Απόλλων» μόλις είχε ολοκληρωθεί (1872), αλλά η πλατεία μπροστά του ήταν αισθητικά άδεια και το θέατρο χρειαζόταν «κάτι» σαν αντίστιξη. Ετσι, ο μερακλής δήμαρχος Γεώργιος Κουμανιώτης κατάφερε να αγοράσει ο Δήμος Πατρέων δύο περίτεχνα σιντριβάνια με μαρμάρινη λεκάνη και μαντεμένια γλυπτά από τη Γαλλία και να τα τοποθετήσει στην πλατεία Γεωργίου Α’ το 1875. Γιατί δύο; γιατί έτσι κεντράριζε στην εικόνα καλύτερα το Δημοτικό Θέατρο και γιατί στο χρηματιστήριο της τέχνης το ζευγάρι έχει περισσότερη αξία. Ενα βάζο κάνει ας πούμε 50 ευρώ, αλλά ένα ζευγάρι βάζα κάνει 150 ευρώ και όχι 100.
Ετσι, ο «Απόλλων» βρήκε το κοντραπούντο του και η πλατεία έδεσε αισθητικά
Τα σιντριβάνια μοιάζουν όμοια, αλλά δεν είναι. Τα αγάλματα που στέφουν την κορυφή τους διαφέρουν. Στο επάνω μέρος της πλατείας, η σύνθεση της εικόνας του σιντριβανιού κορυφώνεται με το άγαλμα ενός αυλητή που παίζει μουσική για το χατίρι μιας νύμφης, που ολοκληρώνει τη σύνθεση του σιντριβανιού του κάτω μέρους της πλατείας.
Τα σιντριβάνια κατασκευάστηκαν από το εργοστάσιο «Ντυσέλ και Υιός», το οποίο μετά από διάφορες εξαγορές υπάρχει και λειτουργεί μέχρι σήμερα. Τα σιντριβάνια κόστισαν 140.000 δραχμές, ποσό μεγάλο για το 1875, όταν την ίδια εποχή με 60 λεπτά της δραχμής αγόραζε κανείς μια οκά (1282 γραμμάρια) ψωμί, με 2 δραχμές μια οκά λάδι και με βασικό μεροκάματο 2,5 δραχμές.
Ξοδεύτηκε αρκετό μελάνι γκρίνιας για την κακή κατάσταση στην οποία είχαν περιέλθει τα σιντριβάνια της πλατείας, δίνοντας την εικόνα μιας ξεπεσμένης ομορφιάς. Ομως ας διασκεδάσουμε λιγάκι, ανατρέχοντας στο εξαιρετικό λεύκωμα «Πάτρα 1900» του Αλέκου Μαρασλή του 1978 (Εκδ. Λιβάνη) και στην αναφορά του σε ρεπορτάζ πατρινής εφημερίδας του 1899 για την τότε κατάσταση των σιντριβανιών. Καταγράφει λοιπόν το ρεπορτάζ με τίτλο: «Βάτραχοι εν Πλατεία»: «Χθές ηκούσαμεν τα πρώτα κοάσματα των βατράχων και τα ηκούσαμεν εν τη πλατεία Γεωργίου του Α’, εις τους πίδακας της οποίας εκ της μεγάλης προνοίας ήτις καταβάλλεται προς καθαρισμόν των φαίνεται ότι ανεπτύχθησαν και βάτραχοι εκτρεφόμενοι πλουσίως εκ των φυτών άτινα εβλάστησαν εντός του ακαθάρτου ύδατος των πιδάκων. Αυτά τα κοάξ και βρεκεκέξ των βατράχων εν τοιαύτη ώρα του έτους και εν μέση πλατεία προαγγέλλουν κατά τους μετεωροσκόπους την εγγίζουσαν άνοιξιν, ίσως δε και τας δημοτικάς εκλογάς».
Τι είχες Γιάννη; τι είχα πάντα! Ας ελπίσουμε ότι αυτή τη φορά η αποκατάσταση των σιντριβανιών θα φτουρήσει χωρίς βατράχους και… Γγάλλους τουρίστες που θα τους κυνηγούν ως εκλεκτό μεζέ της κουζίνας τους.
*Ο Ντίνος Λασκαράτος είναι επίτιμος δικηγόρος.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
