Η «Π» στο σύμπλεγμα του Αχελώου για ένα έργο… ασυμφωνίας – Ερευνα για την εκτροπή

Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ «έβγαλε» το 2017 τη Μεσοχώρα από το σύνολο των έργων  της εκτροπής και αξίζει να σημειωθεί πως και η κυβέρνηση της ΝΔ έκανε ενέργειες, ώστε να αποσυνδεθεί από την εκτροπή το φράγμα της Μεσοχώρας.

Τα έργα στον άνω ρου του Αχελώου παραμένουν διαρκώς ημιτελή…

Οι «ατυχείς» δηλώσεις του Αδωνι Γεωργιάδη

Πρόσφατα, δηλώσεις του Αδωνι Γεωργιάδη έγραψαν την αρχή ενός νέου κεφαλαίου, ανάβοντας  «φωτιές» που προκάλεσαν κινητικότητα στην Αιτωλοακαρνανία και τη Μεσοχώρα. Στις «ατυχείς» δηλώσεις του, ο υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων, λίγο-πολύ χαρακτήρισε «μουρλούς» όσους «εμποδίζουν» τα υδροηλεκτρικά έργα της εκτροπής του Αχελώου, μιλώντας συγκεκριμένα για όσους κατέφυγαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας εναντίων των έργων. Οι αναφορές αυτές έγιναν με αφορμή τις μεγάλες αυξήσεις στην ενέργεια, και δη στο ρεύμα, αφού είχε προηγηθεί ανάρτησή του που «εξηγούσε» ότι και η μη ολοκλήρωση της εκτροπής ευθύνεται για το αυξημένο κόστος.

Ερώτηση στη Βουλή του Γ. Βαρεμένου

Πρόσφατα, όμως, συζητήθηκε στη Βουλή η ερώτηση του βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Γιώργου Βαρεμένου, μετά τις δηλώσεις Γεωργιάδη, με τον υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, αρμόδιο για θέματα Χωροταξίας και Αστικού Περιβάλλοντος, Νικόλαο Ταγάρα, να παίρνει έμμεσα κάποιες αποστάσεις για όσα ειπώθηκαν από τον υπ. Ανάπτυξης και Επενδύσεων λέγοντας ότι δεν ανήκει σε αυτούς που κάνουν χαρακτηρισμούς και ότι προτιμά τα επιχειρήματα.

Ο κ. Ταγάρας από τη βήμα της Βουλής χαρακτήρισε «πολύπαθη» και πολύχρονη την περίπτωση της εκτροπής και εστίασε στο γεγονός ότι οι κυβερνήσεις Νέας Δημοκρατίας και ΣΥΡΙΖΑ  προσπάθησαν να αποσυνδέσουν από την εκτροπή το φράγμα της Μεσοχώρας. Ο κ. Ταγάρας το 2014 είχε υπογράψει για πρώτη φορά ως πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Υδάτων τα 14 διαχειριστικά σχέδια λεκανών απορροής ποταμών και απόρροια αυτού του σχεδιασμού  υπήρξε η απεμπλοκή του υδροηλεκτρικού  της Μεσοχώρας και γι’ αυτό υπήρξαν οι ακυρωτικές αποφάσεις, ενώ χαρακτήρισε διαχρονικό λάθος το ότι «δέθηκε» με την εκτροπή του Αχελώου.

Η πρώτη επικαιροποίηση των σχεδίων λεκανών απορροής έγινε το 2017, ενώ σήμερα βρίσκεται σε εξέλιξη η δεύτερη επικαιροποίηση, την οποία και αναμένουμε, σύμφωνα με τον υφυπουργό. Η μελέτη αυτή ουσιαστικά θα αξιολογήσει αν από πλευράς Θεσσαλίας οι ανάγκες που υπάρχουν μπορούν να καλυφθούν με έργα που μπορούν να αξιοποιηθούν και για τα επιφανειακά και τα υπόγεια νερά και από την άλλη πλευρά θα πρέπει να αξιολογηθούν όλα τα στοιχεία όταν θα υπάρχει ολοκληρωμένη εικόνα και για τις ιδιαίτερες παράμετρους της Αιτωλοακαρνανίας και την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.

Κινητοποίηση της Συντονιστικής Επιτροπής,με μπροστάρη τον δήμαρχο Αγρινίου

Στο κομμάτι τώρα των δηλώσεων του υπουργού, που προκάλεσαν μεγάλη ανησυχία και μπαράζ ανακοινώσεων και απαντήσεων από πολλούς φορείς στην Αιτωλοακαρνανία και στα τέλη του περασμένου μήνα συνεδρίασε η Συντονιστική Επιτροπή των Φορέων Αιτωλοακαρνανίας κατά της Εκτροπής του Αχελώου. Στόχος όπως τονίστηκε η «συνεχής επαγρύπνηση και την ετοιμότητα με κάθε νόμιμο μέσο εναντίον κάθε απόπειρας επανάληψης του εγκληματικού εγχειρήματος της εκτροπής του Αχελώου ποταμού στην Θεσσαλία».

Πρόεδρος της Επιτροπής είναι ο δήμαρχος Αγρινίου, Γιώργος Παπαναστασίου, ο οποίος μιλώντας στην εφημερίδα «Πελοπόννησο» δήλωσε ότι: «Είναι γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια επιχειρείται μια σειρά  μεθοδεύσεων από  Κυβερνητικούς και Αυτοδιοικητικούς  παράγοντες της Χώρας, προκειμένου να επαναφέρουν στην επιφάνεια το σενάριο της επανεκκίνησης των καταστροφικών έργων της  εκτροπής του Αχελώου ποταμού στην Θεσσαλία».

Ο δήμαρχος Αγρινίου έκανε λόγο για ένα «φαραωνικό εγχείρημα το οποίο έχει καταδικαστεί επανειλημμένως  από την Ελληνική Δικαιοσύνη και το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων» και ακόμη «δεν προβλέπεται ούτε ως εναλλακτική λύση στα νόμιμα ισχύοντα σχέδια διαχείρισης  των λεκανών απορροής υδάτων της  Δυτικής Στερεάς Ελλάδος και Θεσσαλίας και στο παρελθόν δεν έχει  χρηματοδοτηθεί ποτέ από πόρους της Ευρωπαϊκής Ενωσης».

«Όχι σ’ ένα φαραωνικό έργο το οποίο έχει ήδη προξενήσει ανυπολόγιστες ζημιές και επιπτώσεις», εξηγεί ο Γιώργος Παπαναστασίου στον ρεπόρτερ της «Π» Χρήστο Θεοδωρόπουλο

Παράλληλα, μιλώντας στην «Π», ο κ. Παπαναστασίου υποστήριξε πως για όλα αυτά υπάρχουν θεσμοθετημένες εναλλακτικές λύσεις και προτάσεις, και μάλιστα με εξασφαλισμένες χρηματοδοτήσεις,  προκειμένου μέσω ήπιων και αειφόρων παρεμβάσεων να αμβλύνουν εντελώς  όλα  εκείνα τα επιχειρήματα που επικαλείται η μειοψηφία των υπερασπιστών του  εγχειρήματος της εκτροπής.

«Για τους λόγους αυτούς», πρόσθεσε, ότι η οριστική και αμετάκλητη εγκατάλειψη των  όποιων σκέψεων και μεθοδεύσεων υφίστανται ακόμη σχετικά με την αναθέρμανση του σεναρίου της εκτροπής, αποτελεί «μονόδρομο για την διασφάλιση της περιβαλλοντικής ισορροπίας της κοινωνικής ειρήνης, αλλά και την προστασία της Εθνικής μας Οικονομίας».

ΣτΕ

Για τον Αχελώο, η δικαιοσύνη έχει μπλοκάρει τα έργα τουλάχιστον έξι φορές, ενώ πολλάκις έχει διαμηνυθεί ότι θα ασκηθεί κάθε νόμιμο μέσο προκειμένου να μην υλοποιηθεί ένα «φαραωνικό» έργο, όπως περιγράφεται.

Ταυτόχρονα και στη Μεσοχώρα το Δίκτυο “Μεσοχώρα – Αχελώος SOS” έχει επανειλημμένα εκφραστεί κατά της κυβέρνησης για το γεγονός ότι δεν σέβεται τις αποφάσεις των ελληνικών και ευρωπαϊκών δικαστηρίων.

Το χωριό Μεσοχώρα στις όχθες του ποταμού Αχελώου, στην οροσειρά της Πίνδου, παραμένει κι αυτό δέσμιο της κατάστασης

Γιατί διαχωρίζουν τη Μεσοχώρα από το έργο

Ο Τάσος Μπαρμπούτης, πολιτικός μηχανικός, μέλος ΔΣ ΕΘΕΜ, πρ. γραμματέας ΤΕΕ/ΚΔΘ και μέλος της ΕΔΥΘΕ (Επιτροπή Διεκδίκησης επίλυσης Υδατικού προβλήματος Θεσσαλίας) μίλησε στην «Π» για το ζήτημα και περιγράφει την κατάσταση των έργων στη Θεσσαλία.

Ο κ. Μπαρμπούτης στάθηκε, αρχικά, στο ζήτημα της Μεσοχώρας λέγοντας ότι «από το 1995 και μετέπειτα (απόφαση κυβέρνησης Παπανδρέου για μείωση ποσότητας εκτροπής  στα 600 εκ. κ.μ. νερού) το ΥΗΕ Μεσοχώρας δεν έχει σχέση με την εκτροπή του Αχελώου καθώς πρόκειται για ένα έργο της ΔΕΗ ανεξάρτητο και αυτόνομο, το οποίο έχει αδειοδοτηθεί και είναι σε φάση απαλλοτριώσεων.

Αυτό το έργο έχει σχεδόν ολοκληρωθεί από το 2001, απορρόφησε περίπου 600 εκ. ευρώ (σημερινές αξίες) και ειδικά το εργοστάσιο παραγωγής στη θέση Γλίστρα είναι πλήρως εξοπλισμένο, συμπληρώνει.

Και συνεχίζει εξηγώντας ότι «τα νερά της Μεσοχώρας η ΔΕΗ δεν έχει καμία υποχρέωση  να τα δεσμεύει για χρήση κατά την αρδευτική περίοδο, όπως για παράδειγμα  συμβαίνει στο αντίστοιχο ΥΗΕ Νικόλαου Πλαστήρα στην Καρδίτσα, όπου η ΔΕΗ έχει συμβατική υποχρέωση κάθε χρόνο να δεσμεύει μια ποσότητα τάξης των 100 εκατ. κ.μ. νερού, τα οποία θα διαθέτει υποχρεωτικά  κατά την αρδευτική περίοδο».

Ο κ. Μπαρμπούτης υποστήριξε ότι «η λειτουργία του ΥΗΕ Μεσοχώρας πλέον έχει γίνει δεκτή από όλες τις κυβερνήσεις και όλα τα κόμματα της Βουλής. Οσοι αντιδρούν σε αυτό, θα πρέπει να ξεκαθαρίσουν τι ακριβώς ζητούν από την Πολιτεία να πράξει,  δηλαδή είτε κατεδάφιση (προφανώς με αντίστοιχη αποζημίωση προς την ΔΕΗ ΑΕ) είτε λειτουργία υπό κάποιες προϋποθέσεις».

Ανάλογοι προβληματισμοί υπάρχουν και για  τα εγκαταλειμμένα (από το 2009) έργα Ανω Αχελώου, δηλαδή το υπό κατασκευή φράγμα Συκιάς (με προοπτική το ομώνυμο ΥΗ συγκρότημα) και η σήραγγα για μερική μεταφορά/εκτροπή υδάτων προς την λεκάνη απορροής Πηνειού, τα οποία επίσης συνιστούν   μια θλιβερή εκκρεμότητα που  δεν μπορεί άλλο να συνεχιστεί, ανέφερε ο κ. Μπαρμπούτης.

«Ειδικά στη Συκιά έχουν κατασκευαστεί τα προφράγματα επί των ποταμών Αχελώου και Κουμπουργιανίτη, καθώς και ο υπερχειλιστής της τεχνητής λίμνης, οπότε η ροή των ποταμών γίνεται -προσωρινά υποτίθεται -μέσα από παράπλευρες σήραγγες. Ετσι, κομμάτι  του Αχελώου παραμένει επί πολλά χρόνια «μπαζωμένο» με ό,τι αυτό συνεπάγεται για καταστροφές από πιθανά έντονα πλημμυρικά φαινόμενα (λόγω και των τεράστιων όγκων χωματισμών και σκυροδεμάτων), αλλά και για σοβαρές  οικολογικές επιπτώσεις στο ποτάμιο οικοσύστημα» σημειώνει ο κ. Μπαρμπούτης.

«Ζητάμε να βρεθούμε με τους γείτονες Αιτωλοακαρνάνες, να βρεθούν οι αρμόδιες Επιτροπές ώστε να ξεκαθαρίσουν τα θέλω του καθενός και να απαιτηθεί από κοινού συζητηθεί στη Βουλή το θέμα».

Τι ακριβώς ζητάνε οι Θεσσαλοί και προτείνουν ως λύση

Οι Θεσσαλοί ζητούν από την κυβέρνηση και τα κόμματα ξεκάθαρες απαντήσεις για την προοπτική των έργων Συκιάς και  σήραγγας εκτροπής. «Εάν κρίνουν ότι τα έργα πλέον δεν είναι αναγκαία, οφείλουν να αποφασίσουν οριστικά την κατεδάφιση τους, να εκπονήσουν τις σχετικές τεχνικές και περιβαλλοντικές μελέτες , να οργανώσουν τις προβλεπόμενες διαδικασίες διαβούλευσης στη Θεσσαλία και σε όλες τις εμπλεκόμενες περιοχές, να εξασφαλίσουν τα 100-200 εκ. ευρώ (δημόσιες δαπάνες) που απαιτούνται για τις εργασίες καθαίρεσης και αποκατάστασης του τοπιού και φυσικά να τις υλοποιήσουν», προσθέτει ο κ. Μπαρμπούτης και υπογραμμίζει ότι «στις παρούσες συνθήκες το πραγματικό δίλημμα δεν είναι ”υπέρ ή κατά” της εκτροπής Αχελώου, με το οποίο κάποιοι ανεύθυνοι πολιτικοί χειραγωγούν την κοινή γνώμη, αλλά το τι θα κάνουμε με τα έργα που αυτή τη στιγμή υπάρχουν και πότε θα σταματήσουν οι κυβερνήσεις να ”πετάνε το μπαλάκι” η μια στην άλλη, χωρίς επί της ουσίας να κινούνται υπεύθυνα για την υπέρβαση αυτής της εκκρεμότητας».

Τέλος, αξίζει να σημειώσουμε ότι πρόσφατα αναδείχθηκε ανάδοχος για εργολαβία προϋπολογισμού 1,8 εκατ. ευρώ, που αφορά κατασκευές ασφάλειας των υφιστάμενων ημιτελών υποδομών στα έργα εκτροπής του Αχελώου καθώς και την εφαρμογή ενός σχεδίου παρακολούθησης της ασφάλειας των ημιτελών έργων του Φράγματος Συκιάς.

Η παραπάνω εμπεριέχεται στο έργο των πέντε εκατ. ευρώ για τη συντήρηση και αποκατάσταση, για λόγους προστασίας της περιοχής των ημιτελών έργων του Αχελώου και λόγω πλημμυρικών κινδύνων μπαίνουν μπροστά τα έργα.

Από διαμαρτυρία κατοίκων και φορέων, πριν χρόνια, για το θέμα της Μεσοχώρας

Δεν μπορεί να ξεχαστεί, άλλωστε, και η δημόσια αντιπαράθεση που είχαν οι περιφερειάρχες Δυτικής Ελλάδας, Νεκτάριος Φαρμάκης, και Θεσσαλίας, Κώστας Αγοραστός τον περασμένο Οκτώβρη για την ολοκλήρωση ή όχι του υδροηλεκτρικού έργου στη Μεσοχώρα, με τον κ. Φαρμάκη τότε να υποστηρίζει, ότι πρόκειται για ελλιπή μελέτη και γι’ αυτό το ΣτΕ ακυρώνει την εκτροπή.