Νικόλ Κουκίου: «Ολα ξεκινούν από το συναίσθημα»

Στον κόσμο της σύγχρονης δημιουργίας, εκεί όπου η παράδοση συναντά την προσωπική έκφραση, το ψηφιδωτό επανεφευρίσκει τον εαυτό του μέσα από νέες, απρόσμενες μορφές. Από τα μνημειακά έργα του παρελθόντος έως τη λεπτομέρεια ενός κοσμήματος που φοριέται καθημερινά, η τέχνη της ψηφίδας αποκτά μια νέα, βιωματική διάσταση.

Σε αυτή τη διαδρομή, η δημιουργός που φιλοξενούμε σήμερα καταφέρνει να γεφυρώσει το «παλιό» με το «σύγχρονο», συνδυάζοντας την υπομονή και την ακρίβεια της παραδοσιακής τεχνικής με την ευαισθησία της προσωπικής έκφρασης.

Η Νικόλ Κούκιου αποφοίτησε από την Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας, ενώ σήμερα είναι φοιτήτρια στο πρόγραμμα ψυχοθεραπείας Gestalt. Παράλληλα, δραστηριοποιείται επαγγελματικά ως παιδαγωγός εικαστικών, (κάνει μαθήματα ζωγραφικής στον Πολιτιστικό Σύλλογο Κ. Καστριτσίου), εικαστικός και σχεδιάστρια κοσμημάτων αργυροχρυσοχοΐας μέσα από το προσωπικό της brand Veins.Concepts. Η ίδια ανακάλυψε στο ψηφιδωτό όχι απλώς ένα εικαστικό μέσο, αλλά έναν ολόκληρο τρόπο σκέψης και δημιουργίας.

Η ώρα της δημιουργίας είναι προσωπική και δεν κρίνεται. Το χαρτί, ο πηλός ή οτιδήποτε χρησιμοποιήσει κανείς είναι ουσιαστικά η ασφάλεια ανάμεσα στον άνθρωπο και τον έξω κόσμο

Παράλληλα, η αγάπη της για το κόσμημα και η ενασχόλησή της με την αργυροχρυσοχοΐα άνοιξαν τον δρόμο για έναν ιδιαίτερο καλλιτεχνικό συνδυασμό: μικροψηφιδωτά έργα που φοριούνται, που κινούνται μαζί με το σώμα και αποκτούν προσωπικό χαρακτήρα. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, μιλά για την πορεία της, τα υλικά και τις τεχνικές της, την έμπνευση, καθώς και για τη βαθύτερη δύναμη της τέχνης να λειτουργεί ως μέσο έκφρασης, θεραπείας και αυτογνωσίας.

-Πώς ξεκίνησες να ασχολείσαι με την τέχνη του ψηφιδωτού και τι σε τράβηξε σε αυτή; Τι σε ενέπνευσε στην τέχνη της ψηφίδας; Πώς προέκυψε σαν ιδέα;

Το ψηφιδωτό το ανακάλυψα στη Σχολή Καλών Τεχνών. Με τράβηξε από την πρώτη στιγμή όλη αυτή η διαδικασία της μικρής ψηφίδας που τοποθετείται η μία δίπλα στην άλλη, αφού πρώτα έχει δουλευτεί η καθεμία ξεχωριστά για να αποκτήσει το σωστό σχήμα και να ταιριάξει με τη διπλανή της. Η ιδέα ότι, για να δημιουργηθεί ένα ψηφιδωτό, χρειάζονται όλα αυτά τα μικρά κομμάτια στη σωστή θέση, με ενθουσίασε.

-Με ποια υλικά προτιμάς να δουλεύεις όταν δημιουργείς ψηφιδωτά κοσμήματα;

Το κόσμημα ήταν πάντα μέρος της ζωής μου από μικρή ηλικία, με τα μέσα που διέθετα τότε. Οταν γνώρισα το ψηφιδωτό, την ίδια περίοδο γνώρισα και την αργυροχρυσοχοΐα. Ετσι προέκυψε η ανάγκη να συνδυάσω αυτά τα δύο. Μετά από αρκετά πειράματα, κατέληξα σε ειδικά σμάλτα Murano από την Ιταλία. Οι ιδιαίτερες αποχρώσεις τους μου δίνουν τη δυνατότητα να δημιουργώ πολύχρωμα μικροψηφιδωτά κοσμήματα.

-Ποια είναι η διαδικασία που ακολουθείς από την ιδέα μέχρι το τελικό κόσμημα;

Ολα ξεκινούν από το συναίσθημα. Σκέφτομαι αγαπημένα μου πρόσωπα και εμπειρίες, και φαντάζομαι σχήματα και χρώματα. Στη συνέχεια σχεδιάζω τις εκδοχές του κοσμήματος και, αφού καταλήξω, ξεκινώ τη διαδικασία κατασκευής του. Η διαδικασία αυτή έχει πολλά στάδια, γιατί με ενδιαφέρει να δημιουργήσω μια ισορροπία ανάμεσα στην τέχνη και την άνεση. Ενα κόσμημα που δεν θα θέλεις να αποχωριστείς και θα γίνεται ένα με το σώμα σου και την προσωπικότητά σου.

-Τι σε εμπνέει περισσότερο στις δημιουργίες σου;

Μεγαλώνοντας με τη γιαγιά μου, καθηγήτρια Βιολογίας του Παν/μίου Πατρών, έμαθα να παρατηρώ τη φύση και τα χρώματα, ειδικά τον μικρόκοσμο, όπως ζωικά και φυτικά κύτταρα μέσα από το μικροσκόπιο. Η έμπνευση έρχεται από αυτό το παρατηρητικό βλέμμα και την ανάγκη να δεις πέρα από το γυμνό μάτι.

-Πώς συνδυάζεις την αισθητική του κοσμήματος με την τεχνική του ψηφιδωτού;

Το ψηφιδωτό είναι μία από τις αρχαιότερες τεχνικές. Θεωρείται αλλιώς αιώνια ζωγραφική. Ο σκοπός μου είναι να δημιουργήσω σύγχρονα ψηφιδωτά κοσμήματα που συνδυάζουν καθαρές λιτές σύγχρονες γραμμές με τη διαχρονικότητα του ψηφιδωτού σε μια πιο σύγχρονη μορφή.

-Πότε και πώς γνώΗ εικαστικός Νικόλ Κουκίου μιλά στην «Π»ρισες την art therapy και τι σε έκανε να την εντάξεις στη δουλειά σου;

Καθαρά την έννοια τη συνάντησα τον προηγούμενο χρόνο που άρχισα να παρακολουθώ το πρόγραμμα της ψυχοθεραπείας Gestalt. Δεν είμαι art therapist, αλλά δανείζομαι στοιχεία της ψυχοθεραπείας και τα συνδυάζω με το εικαστικό κομμάτι. Δανείζομαι την ασφάλεια ,την κατανόηση και την ελευθερία να μπορεί ο μαθητής να υπάρξει με τον τρόπο που χρειάζεται .Να δημιουργήσει άκριτα τον κόσμο του μέσα από τη ζωγραφική.

-Με ποιους τρόπους βοηθά η δημιουργική διαδικασία την ψυχική υγεία των συμμετεχόντων;

Η δημιουργική διαδικασία είναι μια προσωπική εμπειρία για τον καθένα. Συνδυάζονται ταυτόχρονα πολλές λειτουργίες. Καταρχάς το συναίσθημα, τέχνη χωρίς συναίσθημα δεν υπάρχει. Η φαντασία είναι ελεύθερη και αν δεν είναι, αυτός ακριβώς είναι ο σκοπός της δημιουργίας, να βρεις τον τρόπο να ονειρευτείς μέσα από τα χρώματα, τα σχήματα, τις συνθέσεις που προκύπτουν από μέσα σου. Ακόμα και αυτό που θεωρείς λάθος στην τέχνη είναι σωστό.

-Εχεις κάποια ιδιαίτερη εμπειρία από το εργαστήρι σου που σε σημάδεψε; Ποια είναι η μεγαλύτερη αλλαγή που έχεις δει σε κάποιον μέσα από τη διαδικασία της διδασκαλίας σου;

Κάθε φορά είναι μια ιδιαίτερη εμπειρία. Το πιο συναρπαστικό είναι όταν έρχεται κάποιος, λέγοντάς μου «Εγώ δεν ξέρω να τραβάω ούτε ίσια γραμμή..» και να που στη συνέχεια αυτό δεν έχει καμία σημασία, γιατί ανακαλύπτει τον εαυτό του από αυτά που δεν ήξερε γι’ αυτόν. Μαθαίνει να παρατηρεί τον κόσμο μέσα του και έξω απ’ αυτόν με ευαισθησία και θαυμασμό.

-Πώς μπορεί κάποιος να ξεκινήσει να ασχολείται με το ψηφιδωτό ως μέσο έκφρασης; Με ποιους τρόπους θεωρείς ότι οι εικαστικές τέχνες βοηθούν κάποιον να εκφράσει συναισθήματα που δεν μπορεί να πει με λόγια;

Για να ξεκινήσει κάποιος να ασχολείται με το ψηφιδωτό χρειάζεται καθοδήγηση, γιατί είναι πολλές οι λεπτομέρειες που πρέπει να γνωρίζει για να βγει σωστό το αποτέλεσμα. Η ώρα της δημιουργίας είναι προσωπική και δεν κρίνεται. Το χαρτί, ο πηλός ή οτιδήποτε χρησιμοποιήσει κανείς είναι ουσιαστικά η ασφάλεια ανάμεσα στον άνθρωπο και τον έξω κόσμο. Το δημιούργημα είναι το μέσο έκφρασης.

-Ποια είναι τα μελλοντικά σου σχέδια ή όνειρα τόσο για την τέχνη σου όσο και για την art therapy;

Να συνεχίσω να ονειρεύομαι και να δημιουργώ ανεμπόδιστα. Να γνωρίσω και να μάθω καινούρια πράγματα και ανθρώπους. Να κάνω γνωστά τα ψηφιδωτά μου κοσμήματα και όσο για την art therapy, όταν ολοκληρώσω τις σπουδές μου θέλω να ασχοληθώ επίσημα με αυτό και να το εξελίξω με τον δικό μου τρόπο.