Όταν η Οριάνα Φαλάτσι έβγαλε το τσαντόρ μπροστά στον Χομεϊνί – Η συνέντευξη του 1979 που έγραψε ιστορία
Μία από τις πιο έντονες στιγμές στην ιστορία της δημοσιογραφίας καταγράφηκε το 1979, όταν η Οριάνα Φαλάτσι βρέθηκε απέναντι από τον Αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί, λίγο μετά την Ισλαμική Επανάσταση στο Ιράν. Η συνέντευξη εξελίχθηκε σε μια σκληρή αντιπαράθεση για την εξουσία, τη θρησκεία και κυρίως για τη θέση των γυναικών στη νέα ισλαμική δημοκρατία.
Το 1979, σε μια συνάντηση που έμελλε να μείνει στην ιστορία της δημοσιογραφίας, η Ιταλίδα δημοσιογράφος και συγγραφέας Οριάνα Φαλάτσι συναντήθηκε με τον ηγέτη της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν, Αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί. Η συνέντευξη, που πραγματοποιήθηκε λίγους μήνες μετά την πτώση του Σάχη, κατέληξε σε μια έντονη αντιπαράθεση και σε μια συμβολική κίνηση της Φαλάτσι που προκάλεσε διεθνή αίσθηση.
Την περίοδο εκείνη το Ιράν βρισκόταν σε βαθιά πολιτική μετάβαση. Ο Σάχης είχε εγκαταλείψει τη χώρα και ο Χομεϊνί είχε επιστρέψει από την εξορία, εγκαθιδρύοντας το νέο θεοκρατικό καθεστώς. Μέσα σε αυτό το κλίμα, η Φαλάτσι εξασφάλισε την άδεια να πάρει συνέντευξη από τον ισχυρό άνδρα του Ιράν – μια συνέντευξη που ήταν μόλις η δεύτερη που παραχωρούσε σε δυτικό δημοσιογράφο μετά την επιστροφή του από το Παρίσι τον Φεβρουάριο του 1979. Η πρώτη είχε δοθεί στον Eric Rouleau της γαλλικής εφημερίδας Le Monde.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στην ιερή πόλη Κομ και διήρκεσε περίπου τρεις ώρες. Το κείμενο της συνέντευξης δημοσιεύθηκε αρχικά στην ιταλική εφημερίδα Corriere della Sera, ενώ στη συνέχεια αναδημοσιεύτηκε σε διεθνή μέσα, μεταξύ των οποίων και το κυριακάτικο περιοδικό των New York Times, καθώς και σε εφημερίδες της Τεχεράνης.
Η στιγμή που έμεινε στην ιστορία
Η Φαλάτσι είχε δεχθεί να φορέσει τσαντόρ, το μαύρο πέπλο που καλύπτει το σώμα και το οποίο οι γυναίκες στο Ιράν ήταν υποχρεωμένες να φορούν. Όπως είχε εξηγήσει η ίδια, το έκανε από σεβασμό στο πλαίσιο της συνέντευξης: «Δεν θα φορούσα μπλε τζιν για να πάρω συνέντευξη από τον Πάπα».
Ωστόσο, στη διάρκεια της συζήτησης το θέμα της γυναικείας θέσης στην ισλαμική κοινωνία προκάλεσε ένταση. Η Φαλάτσι υποστήριξε ότι το τσαντόρ αποτελεί σύμβολο του περιορισμού των γυναικών μετά την επανάσταση. «Οι γυναίκες αναγκάζονται να ζουν κλεισμένες μέσα στα τσαντόρ τους», είπε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ειρωνικά: «Και παρεμπιπτόντως, πώς μπορεί κανείς να κολυμπήσει φορώντας τσαντόρ;»
Η απάντηση του Χομεϊνί ήταν άμεση: «Τα έθιμά μας δεν σας αφορούν. Αν δεν σας αρέσει η ισλαμική ενδυμασία, δεν είστε υποχρεωμένη να τη φορέσετε, γιατί είναι για καλές και αξιοπρεπείς γυναίκες».
Τότε η Φαλάτσι προχώρησε σε μια κίνηση που θα γινόταν ιστορική. «Πολύ ευγενικό εκ μέρους σας», είπε. «Και αφού το λέτε, θα βγάλω αμέσως αυτό το ηλίθιο, μεσαιωνικό κουρέλι». Αφαιρώντας το τσαντόρ μπροστά του, προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Αγιατολάχ, ο οποίος –όπως περιέγραψε η ίδια αργότερα– σηκώθηκε και έφυγε από το δωμάτιο χωρίς να πει λέξη. Παρά το επεισόδιο, συμφώνησε να συνεχίσουν τη συνέντευξη την επόμενη ημέρα.
Οι δύσκολες ερωτήσεις της Φαλάτσι
Η δημοσιογράφος δεν δίστασε να θέσει στον Χομεϊνί σκληρά ερωτήματα. Ένα από αυτά αφορούσε τον χαρακτηρισμό «δικτάτορας», που του απέδιδαν πολλοί στη Δύση.
«Με πληγώνει, γιατί είναι άδικο και απάνθρωπο», απάντησε ο Αγιατολάχ. «Από την άλλη, δεν με ενδιαφέρει ιδιαίτερα, γιατί γνωρίζω ότι οι συκοφαντίες προέρχονται από τους εχθρούς μας».
Ο Χομεϊνί επέμεινε ότι η δικτατορία είναι «το μεγαλύτερο αμάρτημα στο Ισλάμ», ενώ υποστήριξε ότι ο φασισμός είναι φαινόμενο που γεννήθηκε στη Δύση και δεν συνδέεται με την ισλαμική παράδοση.
Απέρριψε επίσης την άποψη ότι οι αριστερές δυνάμεις είχαν ουσιαστική συμβολή στην επανάσταση, υποστηρίζοντας ότι «εκμεταλλεύτηκαν τον λαό που αγωνίστηκε». Σε άλλο σημείο κατηγόρησε την Αριστερά ότι δημιουργήθηκε από τις Ηνωμένες Πολιτείες για να υπονομεύσει το νέο καθεστώς.
«Το Ισλάμ δεν χρειάζεται επίθετα»
Σε ερώτηση για το αν το νέο κράτος θα μπορούσε να χαρακτηριστεί «Ισλαμική Δημοκρατική Δημοκρατία», ο Χομεϊνί απάντησε ότι κάτι τέτοιο δεν έχει σημασία. «Η λέξη Ισλάμ δεν χρειάζεται επίθετα όπως “δημοκρατική”. Το Ισλάμ είναι τα πάντα», δήλωσε.
Υπερασπίστηκε ακόμη τον ρόλο του κλήρου στο νέο πολιτικό σύστημα, λέγοντας ότι η ανώτατη θρησκευτική αρχή πρέπει να επιβλέπει τις πολιτικές αρχές ώστε να διασφαλίζεται ότι δεν παραβιάζουν τον νόμο – δηλαδή το Κοράνι.
Ο Αγιατολάχ υπερασπίστηκε επίσης τις εκτελέσεις εκατοντάδων ανθρώπων μετά την επανάσταση, υποστηρίζοντας ότι επρόκειτο για άτομα που είχαν εμπλακεί σε βασανιστήρια και σφαγές κατά την περίοδο του Σάχη.
Σε κάποια στιγμή της συζήτησης, όταν η Φαλάτσι αναφέρθηκε σε εκτελέσεις για μοιχεία ή ομοφυλοφιλία, ο Χομεϊνί απάντησε με μια μεταφορά: «Αν ένα δάχτυλο πάθει γάγγραινα, τι κάνετε; Το αφήνετε να σαπίσει ή το κόβετε; Πρέπει να εξαλείψουμε τη διαφθορά».
Κλείνοντας τη συνέντευξη, ο ίδιος έδειξε βεβαιότητα για την πορεία της επανάστασης. «Αν εσείς οι ξένοι δεν το καταλαβαίνετε, κακό δικό σας», είπε χαρακτηριστικά, επιμένοντας ότι το Ιράν θα ακολουθήσει τον δικό του δρόμο.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
