Πάτρα: Στα ίχνη της νεράιδας Μανωλιάς
Ο θρύλος για τις νεράιδες στο λαγκάδι στο Καπελέτο της Ηλείας αποτελεί το πρώτο – ίσως – ερέθισμα του γράφοντος γι΄ αυτό το ταξίδι αναζήτησης που έχει ξεκινήσει μέσα από την «Π». Σήμερα θα αναζητήσουμε το λαγκάδι της Μανωλιάς…
Οι παλαιοί έβλεπαν πράγματα. Ή τουλάχιστον νόμιζαν ότι έβλεπαν. Η εξοικείωση, άλλωστε, με τον θάνατο από τα χρόνια των μεγάλων πολέμων και της Κατοχής, έφερνε πιο κοντά τους ανθρώπους με το απόκοσμο.
Και κάπως έτσι «γεννήθηκαν» οι ιστορίες με τις νεράιδες. Με τα γυναικόμορφα όντα που χόρευαν στις όχθες των ποταμών δίπλα από τα χωριά της ελληνικής επαρχίας, εκεί όπου βρήκαν καταφύγιο, απάγκιο, στέγη και τροφή οι διωγμένοι (και οι διωκόμενοι) από τα μεγάλα αστικά κέντρα στα χρόνια της πείνας.
Από ένα τέτοιο χωριό, το Καπελέτο της Ηλείας, προέρχεται το πρώτο – ίσως – ερέθισμα του γράφοντος γι΄ αυτό το ταξίδι αναζήτησης που έχει ξεκινήσει μέσα από την «Π». Εκεί στο λαγκάδι στην άκρη του χωριού, δίπλα από τον παλιό μύλο που έδωσε τροφή κι ελπίδα στους ανθρώπους, εμφανίζονταν τα νεραϊδίσια αερικά που τρόμαζαν τους μεγάλους κι έκαναν τους μικρούς να… τρώνε όλο το φαγητό τους. Δεν έπρεπε να τους μιλήσεις, γιατί αν υπέπιπτες σε αυτό το σφάλμα, θα σε έδεναν, θα σε βασάνιζαν και θα σου «έκλεβαν» τη φωνή. Εκτός αν προλάβαινες να κάνεις τον σταυρό σου ή να ανάψεις καπνό! Οι άνθρωποι δεν τις έβλεπαν αμέσως, αλλά τις άκουγαν από μακριά να γελάνε με τα κατορθώματα και τα μεταμεσονύχτια τραγούδια τους. Τα μουλάρια στο Καπελέτο είχαν καλύτερη τύχη. Τις εντόπιζαν στο λαγκάδι και γι’αυτό δεν τολμούσαν να διασχίσουν τα γεφυράκια του χωριού.
Ενα τέτοιο λαγκάδι είναι κι αυτό που αναζητάμε σήμερα. Το λαγκάδι της Μανωλιάς. Το οποίο, σύμφωνα με τους παλιούς θρύλους, «βρίσκεται μισή ώρα μακριά από το ποτάμι της Λεύκας». Περισσότερες οδηγίες δεν δίνονται στους κυνηγούς φαντασμάτων, καθώς η παράδοση έφτασε δυστυχώς στις γενιές μας με πολλά θολά σημεία.
Για τη Μανωλιά, όμως, γνωρίζουμε αρκετά πράγματα. Ηταν (και είναι ακόμη;) γυναίκα με μακριά μαλλιά, η οποία κάθεται και χτενίζεται με χρυσό χτένι «απάνου στη βρύση, που είναι εκεί που αρχίζει το λαγκάδι, λίγο παρακάτου, στου Μουσταφά εφέντη τη βρύση». Και όπως λέει ο θρύλος: «Αν πάει κανείς το καταμεσήμερο ή τα μεσάνυχτα να πάρει νερό, η Μανωλιά τον βαρεί και ή πεθαίνει ή τραβάει μακριά αρρώστια».
Κι εσείς τα ίδια θα πάθετε αν δείτε τη νεράιδα της ιστορίας μας, εκτός αν είστε ένας… «ζούδιαρης». Τι εστί «ζούδιαρης»; Ενας… «Γκόστμπαστερ» της Βυζαντινής και Οθωμανικής εποχής. Τώρα μάθατε κι από που προέρχεται το ομώνυμο επώνυμο που φέρει γνωστός Ελληνας τραγουδοποιός.
Συνεχίζουμε, όμως, με τον θρύλο: «Ενας τολμηρός μιά φορά θέλησε ιδεί τη Μανωλιά και για τούτο επήρε μαζί του έναν ζούδιαρη, που την έβλεπε. Αφού εζύγωσαν κοντά, του λέει ο ζούδιαρης να πάει μπροστά εκείνος, γιατί άμα τον έβλεπε τον ζούδιαρη η λάμια θα έφευγε. Κι εκείνος επήγε μπροστά και ετήραγε στη βρύση και δεν έβλεπε τίποτα. Τότε ο ζούδιαρης έβαλε το χέρι του απάνου του κι αμέσως είδε μια ωραία γυναίκα απάνου στη βρύση, που εχτένιζε τα μαλλιά της, που ήσαν μακριά και ξανθά».
Θέλετε περισσότερες πληροφορίες για τη Μανωλιά; «Γίνεται και ζαγάρι (σκυλί) και τέντα (σκηνή). Μια φορά, επί Τουρκοκρατίας ακόμη, ο γέρο-Στάθης ο Οβριαΐτης και ο γέρο-Ρίτζης ήταν δραγάτες (αγροφύλακες) εις εκείνον τον τόπο. Ενα απόγιομα είδανε ένα καράβι στην ακροθαλασσιά και εκίνησαν να πάνε να ιδούνε μην είναι κοντραμπάντο (λαθρεμπορικό), για να τσιμπήσουν τίποτα. Στον δρόμο απαντήσανε ένα ζαγάρι, στης Μανωλιάς το λαγκάδι μέσα, εκεί που πέρναγε ο δρόμος και τους έκοβε τη στράτα, χωρίς να τους βαβίζει (γαυγίζει). Εκείνοι το νοήσανε πως ήτανε το στοιχειό και δεν εμιλήσανε, αλλά ετράβηξαν το κουμπούρι με ζερβί χέρι και εχάθη το ζαγάρι. Αφού επήγανε παρακάτου κι επερνάγανε πάλι μες στο λαγκάδι, ακούσανε αποπάνω από το κεφάλι τους… παπ, παπ, παπ! Οπως κάνει η τέντα, όταν είναι τεντωμένη και τη φυσάει ο αγέρας και ετηράξανε και είδανε αληθινά μια τέντα από πάνω τους. Και τότε έκαναν το σταυρό τους και εχάθηκε η τέντα και εγυρίσανε πίσω».
Πάντως αν πάτε να ανακαλύψετε στις μέρες μας τη Μανωλιά, μάλλον δεν θα τη βρείτε. Σε ψηφιακές εποχές δεν χωρούν αναλογικοί ήρωες. Ή αναλογικά φαντάσματα! Γιατί όπως λένε οι ιστορίες: «Το στοιχειό τούτο έχει κάμποσο καιρό που εχάθη και δεν βαρεί πλιά. Και ο κόσμος πηγαίνει άφοβα στη βρύση του Μουσταφά εφέντη και παίρνει νερό».
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
