«Το Σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα» στις«Γραμμές Τέχνης»: Ένα έργο για την εξουσία, τη γυναικεία καταπίεση και την ανάγκη για ελευθερία

Από τα σημαντικότερα έργα της παγκόσμιας δραματουργίας, «Το Σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα» του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα ανεβαίνει στην Πάτρα από τη θεατρική ομάδα του Πολιτιστικού Κέντρου Εργαζομένων και Συνταξιούχων ΟΤΕ, σε σκηνοθεσία του Ηλία Αναστασόπουλου.

Οι παραστάσεις θα παρουσιαστούν στο θέατρο «Γραμμές Τέχνης» (Μαιζώνος 271), φέρνοντας στο προσκήνιο ένα έργο που, παρότι γράφτηκε το 1936, μοιάζει να συνομιλεί άμεσα με τη σημερινή πραγματικότητα.

Ο Ηλίας Αναστασόπουλος εξηγεί ότι η επιλογή του έργου δεν ήταν τυχαία. Όπως σημειώνει, «είναι ένα διαχρονικό και μεγάλο έργο. Τα τελευταία χρόνια, με όσα έχουν συμβεί γύρω μας -το κίνημα #MeToo, τη συζήτηση για την εργασιακή καταπίεση των γυναικών και γενικότερα τη θέση τους στην κοινωνία- ένιωσα ότι είχε έρθει το πλήρωμα του χρόνου να το προσεγγίσουμε ξανά. Ένα κλασικό έργο μπορεί να αποκτήσει μια πολύ ευρύτερη κοινωνική και πολιτική διάσταση».

Μια οικογένεια ως μικρογραφία της κοινωνίας

Στο επίκεντρο της ιστορίας βρίσκεται η Μπερνάρντα, μια αυταρχική μητέρα που, μετά τον θάνατο του συζύγου της, επιβάλλει στις πέντε κόρες της έναν ασφυκτικό κανόνα ζωής. Η ίδια υιοθετεί πλήρως τις αντιλήψεις της πατριαρχικής κοινωνίας και τις εφαρμόζει μέσα στο ίδιο της το σπίτι.

Όπως λέει ο σκηνοθέτης, το έργο λειτουργεί σαν καθρέφτης της κοινωνίας: «Αναφέρεται σε μια πατριαρχική οικογένεια. Η Μπερνάρντα, όταν μένει χήρα, υιοθετεί πλήρως τη νοοτροπία αυτής της κοινωνίας και τη μεταφέρει στις κόρες της. Τους στερεί οποιαδήποτε ελευθερία. Η μόνη που προσπαθεί να επαναστατήσει είναι η Αντέλα, αλλά η ασφυκτική πίεση της μητέρας της την οδηγεί τελικά στην αυτοκτονία».

Η σκηνοθετική προσέγγιση

Η παράσταση επιλέγει μια άμεση, ρεαλιστική προσέγγιση, χωρίς συμβολισμούς που να «κρύβουν» την ένταση του έργου.

«Επέλεξα τον ρεαλισμό», σημειώνει ο Ηλίας Αναστασόπουλος. «Δεν ήθελα να κρύψω ή να υπονοήσω κάτι. Η Μπερνάρντα λειτουργεί σαν κέρβερος μέσα στο σπίτι. Επιβάλλει την άποψή της με έναν τρόπο που λέει ξεκάθαρα: σκύψε το κεφάλι».

Οι πιο τραγικές μορφές

Από τους χαρακτήρες του έργου, ο σκηνοθέτης θεωρεί πως η πιο τραγική φιγούρα είναι η Αντέλα. «Η Αντέλα ζει το όνειρό της, αλλά αυτό είναι που τελικά τη σκοτώνει. Είναι η ελπίδα του έργου, η φωνή της ελευθερίας. Όμως η πίεση είναι τόσο μεγάλη που οδηγείται στην αυτοκτονία».

Δίπλα της στέκεται η Μαρτίριο, μια μορφή που κινείται ανάμεσα στη ζήλια και τη ματαίωση. «Η Μαρτίριο είναι συνειδητοποιημένη αλλά και βαθιά πικραμένη. Λόγω των κινητικών προβλημάτων της νιώθει αποκλεισμένη και ζει μια ιδιότυπη εκδίκηση απέναντι στις αδελφές της, κυρίως απέναντι στην Αντέλα που τολμά να κάνει την επανάσταση που εκείνη δεν μπόρεσε ποτέ».

Ακόμη και η ίδια η Μπερνάρντα, ωστόσο, δεν παύει να είναι μια τραγική φιγούρα. «Έχει εγκλωβιστεί στο κέλυφός της και δεν μπορεί να ξεφύγει από τις αντιλήψεις της πατριαρχικής οικογένειας».

Εξουσία, φόβος και κοινωνική εικόνα

Στο έργο του Λόρκα, η έννοια της «τιμής» και της κοινωνικής εικόνας είναι κυρίαρχη. Για τον σκηνοθέτη, το στοιχείο αυτό παραμένει εξαιρετικά σύγχρονο.

«Σήμερα αυτό μεταφράζεται και μέσα από την εικόνα που δημιουργούν τα μέσα, η τηλεόραση και τα κοινωνικά δίκτυα. Δημιουργούνται επιθυμίες και πρότυπα που πολλές φορές η κοινωνία υιοθετεί χωρίς αντίσταση. Προτείνονται εύπεπτες λύσεις και τρόποι ζωής που πολλοί αποδέχονται χωρίς να τα αμφισβητούν».

Η Μπερνάρντα, όπως σημειώνει, δεν είναι απλώς ένας αυταρχικός χαρακτήρας.

«Είναι ένας μη συνειδητοποιημένος θύτης. Πιστεύει ότι αυτό που κάνει είναι το σωστό, γιατί έτσι έχει μάθει. Αυτές οι αντιλήψεις της φυτεύτηκαν στο μυαλό και τις υιοθέτησε χωρίς ποτέ να τις αμφισβητήσει. Άρα είναι, σε έναν βαθμό, και θύμα».

Πολιτικό ή κοινωνικό έργο;

Το «Σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα» γράφτηκε το 1936, λίγο πριν τη δολοφονία του Λόρκα, και συχνά διαβάζεται και ως πολιτική αλληγορία.

Ο Ηλίας Αναστασόπουλος θεωρεί ότι το έργο ισορροπεί ανάμεσα σε δύο κόσμους: «Ακροβατεί ανάμεσα στο πολιτικό και το κοινωνικό. Αν το δεις ως μικρογραφία της κοινωνίας, τότε είναι πολιτικό έργο. Αν το δεις μέσα από τη δομή της οικογένειας, είναι κοινωνικό. Στην πραγματικότητα είναι και τα δύο».

Γιατί να δει κανείς σήμερα το έργο

Για τον σκηνοθέτη, το έργο του Λόρκα δεν περιορίζεται μόνο στη γυναικεία καταπίεση.

«Σε ένα σύγχρονο έργο μπορεί να δεις μόνο μία πλευρά, όπως το trafficking ή το bullying. Στη “Μπερνάρντα Άλμπα” βλέπεις τα πάντα. Την καταπίεση της γυναικείας φύσης, την άρνηση του έρωτα, την εξουσία, τον ανταγωνισμό ακόμη και ανάμεσα σε αδελφές. Βλέπεις μια ολόκληρη κοινωνία».

Και προσθέτει μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα ανάγνωση: «Αν υποθέσουμε ότι η γυναίκα στο έργο συμβολίζει την κοινωνία, τότε μιλάμε ουσιαστικά για την καταπίεση μιας ολόκληρης κοινωνίας».

Οι παραστάσεις

Η παράσταση παρουσιάζεται στο θέατρο «Γραμμές Τέχνης» (Μαιζώνος 271, Πάτρα).

Ημέρες και ώρες παραστάσεων:

Παρασκευή 6 Μαρτίου 2026 – 21:15

Σάββατο 7 Μαρτίου 2026 – 20:30

Κυριακή 8 Μαρτίου 2026 – 20:30

και

Παρασκευή 13 Μαρτίου 2026 – 21:15

Σάββατο 14 Μαρτίου 2026 – 20:30

Κυριακή 15 Μαρτίου 2026 – 20:30

Εισιτήρια και κρατήσεις: more.com
Πληροφορίες: 6983682970

Παίζουν (με σειρά εμφάνισης)

Δουλικό: Μαρία Μητροπούλου
Πόνθια: Βασιλική Αδαμοπούλου
Μπερνάρντα: Ιωάννα Καραθανάση
Αντέλα: Άννα Κοκκίνου
Μαρτίριο: Χαρά Μαργαρίτη
Μαγκνταλένα: Τζίνα Δημητρίου
Αγκούστιας: Ηλιάνα Βουλδή
Αμέλια: Βιβή Σεραφή
Επισκέπτρια Α’: Αγγελική Γιαννοπούλου
Επισκέπτρια Β’: Άλκηστις Γιαννοπούλου
Μαρία Χοσέφα: Νέλλη Βουτσινά
Προυντένθια: Ελένη Αντωνοπούλου

Συντελεστές
Σκηνοθεσία: Ηλίας Αναστασόπουλος
Φωτισμοί: Ηλίας Αναστασόπουλος, Μίλτος Σπυρόπουλος
Σκηνικά: Η ομάδα
Αφίσα: Χαρά Μαργαρίτη
Επιμέλεια προγραμμάτων – ΜΜΕ – Επικοινωνία – Ψηφιακά μέσα:
Σπυριδούλα Γεωργίου, Ηλίας Αναστασόπουλος, Νίκη Καραβούλια

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News