Γαστρεντερίτιδα: Δεν είναι μόνο οι φρυγανιές – Πώς τρώμε σωστά μετά την ίωση
Όταν μια ίωση ή μια γαστρεντερίτιδα χτυπά το στομάχι και το έντερο, η διατροφή γίνεται βασικό κομμάτι της ανάρρωσης. Το ζητούμενο δεν είναι μόνο τι θα φάμε τις πρώτες ώρες, αλλά και πώς θα ξαναμπούμε ομαλά στην καθημερινή διατροφή χωρίς να επιβαρύνουμε ξανά τον οργανισμό.
Μια γαστρεντερίτιδα ή μια ίωση με έντονα γαστρεντερικά συμπτώματα αρκεί για να ανατρέψει πλήρως την καθημερινότητα και, μαζί της, τον τρόπο που τρεφόμαστε. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η πρώτη σκέψη είναι συνήθως η ίδια: φρυγανιές, ρύζι, ίσως λίγο κοτόπουλο και τίποτε περισσότερο. Η λογική αυτή, όσο οικεία κι αν ακούγεται, δεν είναι πάντα η καλύτερη λύση, ειδικά όταν παρατείνεται περισσότερο απ’ όσο χρειάζεται.
Όπως εξηγεί η διατροφολόγος Κλεοπάτρα Αρέστη, υπάρχει ακόμη η βαθιά ριζωμένη αντίληψη ότι μετά από ένα επεισόδιο διάρροιας ή εμετού ο ασθενής πρέπει να μείνει για ημέρες σε μια αυστηρά περιορισμένη διατροφή, βασισμένη σχεδόν αποκλειστικά στις φρυγανιές. Παλαιότερα, μάλιστα, αυτή η πρακτική συνοδευόταν από τσάι, χαμομήλι, φιδέ ή κοτόσουπα, ακόμη κι όταν τα συμπτώματα είχαν αρχίσει να υποχωρούν. Στην πράξη, όμως, μια τόσο μονοδιάστατη αντιμετώπιση μπορεί να δυσκολέψει το έντερο να επανέλθει ομαλά και να κάνει πιο απότομη την επιστροφή στο κανονικό φαγητό.
Διαβάστε επίσης: Αδυνατίζει και ρίχνει τη χοληστερόλη: Το θεραπευτικό μπαχαρικό που κάνει θραύση!
Δεν είναι κάθε διάρροια ίδια
Ένα από τα πρώτα πράγματα που πρέπει να ξεκαθαρίζονται είναι ότι δεν μιλάμε πάντα για το ίδιο πρόβλημα. Η οξεία διάρροια μπορεί να διαρκέσει από λίγες ώρες έως μία ή δύο ημέρες και συνήθως σχετίζεται με ιούς ή βακτήρια. Υπάρχει, όμως, και η επίμονη μορφή, που κρατά έως και τρεις εβδομάδες, καθώς και η χρόνια, η οποία ξεπερνά τις τέσσερις εβδομάδες και συνδέεται συχνότερα με παθήσεις όπως το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου, η νόσος του Crohn ή η κοιλιοκάκη.
Στις πιο κοινές αιτίες περιλαμβάνονται οι λοιμώξεις, η κακή συντήρηση τροφίμων, ο ακατάλληλος χειρισμός τους και η ελλιπής υγιεινή. Γι’ αυτό και η πρόληψη ξεκινά από τα βασικά: καθαρά χέρια, προσεκτική αποθήκευση τροφών και σωστή καθαριότητα σε επιφάνειες και σκεύη.
Τι χρειάζεται το πρώτο 48ωρο
Οι πρώτες δύο ημέρες μετά από ένα γαστρεντερικό επεισόδιο θεωρούνται καθοριστικές. Εκείνο που χρειάζεται ο οργανισμός είναι απλό, ήπιο και εύπεπτο φαγητό, με χαμηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, ώστε να μην επιβαρυνθεί περισσότερο το έντερο.
Σε αυτή τη φάση, το γνωστό σχήμα BRAT, δηλαδή μπανάνα, ρύζι, μήλο και φρυγανιά, εξακολουθεί να έχει θέση. Ο λόγος είναι ότι πρόκειται για τρόφιμα ήπια, που δεν ερεθίζουν εύκολα το πεπτικό σύστημα. Αυτό δεν σημαίνει, βέβαια, ότι πρέπει να εξαντλείται εκεί όλη η διατροφή.
Κατάλληλες επιλογές θεωρούνται επίσης το λευκό ρύζι, η βραστή πατάτα, το κοτόπουλο ή το ψάρι χωρίς πολλά καρυκεύματα, καθώς και μικρές ποσότητες μπανάνας ή βρασμένου και τριμμένου μήλου. Η βασική αρχή είναι να δίνονται τροφές απλές, ήπιες και σε μικρές ποσότητες.
Αντίθετα, καλό είναι να αποφεύγονται τα προϊόντα ολικής άλεσης, οι τροφές με πολλές φυτικές ίνες, η λακτόζη, τα πολύ λιπαρά, τα τηγανητά, τα γλυκά, οι σφολιάτες, η πίτσα και γενικά ό,τι μπορεί να δυσκολέψει το έντερο ή να προκαλέσει περισσότερο φούσκωμα και ερεθισμό.
Όχι μεγάλα γεύματα, όχι αναψυκτικά
Εξίσου σημαντικό με το τι θα φάμε είναι και το πώς θα το φάμε. Η διατροφή σε τέτοιες περιπτώσεις πρέπει να βασίζεται σε μικρά και συχνά γεύματα, χωρίς υπερβολές. Ένα φορτωμένο πιάτο, ακόμη κι αν περιέχει θεωρητικά «σωστές» τροφές, μπορεί να δυσκολέψει περισσότερο το στομάχι και να επαναφέρει τη δυσφορία.
Κρίσιμο ρόλο παίζει και η ενυδάτωση. Όταν υπάρχει διάρροια ή έμετος, οι απώλειες υγρών και ηλεκτρολυτών είναι σημαντικές. Αυτό σημαίνει ότι η αναπλήρωση πρέπει να γίνεται προσεκτικά και σωστά. Αναψυκτικά, σόδες και ποτά με ανθρακικό δεν βοηθούν, καθώς συχνά επιδεινώνουν το φούσκωμα. Πιο κατάλληλες επιλογές είναι το νερό, οι ηλεκτρολύτες και ήπια ροφήματα, όπως χαμομήλι με λίγο μέλι, όταν αυτά γίνονται ανεκτά.
Η επιστροφή στο κανονικό φαγητό δεν πρέπει να είναι απότομη
Από την τρίτη ή τέταρτη ημέρα και εφόσον τα συμπτώματα έχουν υποχωρήσει, η διατροφή μπορεί να αρχίσει να ανοίγει σταδιακά. Η λέξη-κλειδί εδώ είναι «σταδιακά». Το έντερο δεν επιστρέφει απότομα στην κανονικότητα μόνο και μόνο επειδή σταμάτησε η διάρροια.
Σε αυτή τη φάση μπορούν να μπουν ήπια βραστά λαχανικά, όπως το καρότο, ελαφριές σούπες, μικρές ποσότητες κοτόπουλου ή ψαριού και πιο ήπια φρούτα, όπως το αχλάδι. Σταδιακά προστίθενται περισσότερα λαχανικά, ανάλογα με την ανοχή του οργανισμού. Τα όσπρια, οι ωμές σαλάτες και οι πιο «δύσκολες» τροφές καλό είναι να επιστρέφουν τελευταία και πάντα με προσοχή, ώστε να φανεί πώς αντιδρά το σώμα.
Ο ρόλος του μικροβιώματος
Η ανάρρωση δεν εξαρτάται μόνο από το αν θα σταματήσουν τα συμπτώματα, αλλά και από το πόσο καλά θα αποκατασταθεί το μικροβίωμα του εντέρου. Σε περιπτώσεις που η ταλαιπωρία κρατά πάνω από δύο ή τρεις ημέρες, τα προβιοτικά μπορεί να βοηθήσουν, κυρίως σε μορφή συμπληρώματος, πάντα με σωστή καθοδήγηση. Η L-γλουταμίνη επίσης αναφέρεται ως στοιχείο που μπορεί να στηρίξει την αποκατάσταση της εντερικής λειτουργίας.
Τα προβιοτικά βοηθούν στην επαναφορά της ισορροπίας, ενώ τα πρεβιοτικά λειτουργούν σαν τροφή για τα «καλά» βακτήρια. Όταν αυτή η ισορροπία αποκαθίσταται σωστά, μειώνονται οι πιθανότητες το έντερο να μείνει ευαίσθητο για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Χρειάζεται προσοχή όταν υπάρχει δυσανεξία ή αλλεργία
Όταν υπάρχει ήδη γνωστή τροφική δυσανεξία ή αλλεργία, τα περιθώρια πειραματισμού είναι ακόμη μικρότερα. Σε ανθρώπους με κοιλιοκάκη, για παράδειγμα, η αποφυγή της γλουτένης δεν είναι προσωρινή σύσταση αλλά σταθερός κανόνας. Το ίδιο ισχύει και για κάθε άλλη γνωστή ευαισθησία, που μπορεί να επιβαρύνει περισσότερο το πεπτικό σύστημα σε μια περίοδο που είναι ήδη ερεθισμένο.
Η υπομονή είναι μέρος της ανάρρωσης
Το βασικότερο λάθος είναι συνήθως ένα από τα δύο άκρα: είτε η υπερβολικά περιοριστική διατροφή για περισσότερες ημέρες απ’ όσες χρειάζεται, είτε η πολύ γρήγορη επιστροφή σε βαριά και απαιτητικά γεύματα. Και οι δύο δρόμοι μπορεί να παρατείνουν την ταλαιπωρία.
Η πιο σωστή στάση είναι η προσοχή, η σταδιακή επαναφορά και η παρακολούθηση του οργανισμού. Αν τα συμπτώματα επιμένουν, αν η διάρροια παρατείνεται, αν οι έμετοι δεν υποχωρούν ή αν υπάρχουν σημάδια αφυδάτωσης, η ιατρική συμβουλή είναι απαραίτητη.
Σε κάθε περίπτωση, η διατροφή μετά από γαστρεντερική ίωση δεν είναι υπόθεση «τυφλής» στέρησης. Είναι υπόθεση σωστής επανόδου. Και αυτό σημαίνει λιγότερες υπερβολές, περισσότερη προσοχή και κυρίως σεβασμό στον χρόνο που χρειάζεται το σώμα για να σταθεί ξανά στα πόδια του.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
