Γιατί οι γάτες τρομάζουν με τα αγγούρια και γιατί αυτό το «αστείο» δεν είναι καθόλου αθώο
Τα βίντεο με γάτες που πετάγονται τρομαγμένες μόλις δουν ξαφνικά ένα αγγούρι έχουν κατακλύσει το διαδίκτυο και πολλοί τα αντιμετωπίζουν σαν αθώο αστείο. Πίσω από αυτή την αντίδραση, όμως, φαίνεται να κρύβεται ένας πραγματικός μηχανισμός φόβου, που οι ειδικοί λένε πως δεν πρέπει να μετατρέπεται σε παιχνίδι.
Όποιος έχει περάσει έστω και λίγο χρόνο στο διαδίκτυο, σίγουρα έχει πέσει πάνω σε εκείνα τα βίντεο όπου μια γάτα γυρίζει, βλέπει ξαφνικά πίσω της ένα αγγούρι και πετάγεται στον αέρα από τον τρόμο. Η εικόνα για πολλούς είναι αστεία. Για το ζώο, όμως, δεν είναι καθόλου έτσι.
Η αντίδραση αυτή δεν είναι υπερβολή ούτε «θέατρο». Είναι ένας πραγματικός αιφνιδιασμός, που ενεργοποιεί το ένστικτο επιβίωσης της γάτας. Όπως εξηγούν ειδικοί στη συμπεριφορά των ζώων, όταν ένα αντικείμενο εμφανίζεται ξαφνικά πίσω από μια γάτα – ειδικά σε στιγμή που εκείνη τρώει, χαλαρώνει ή νιώθει ασφαλής – η πρώτη της αντίδραση είναι να μπει σε κατάσταση συναγερμού.
Διαβάστε επίσης: Δάσος Φολόης: Το δρυοδάσος της Ηλείας που μοιάζει βγαλμένο από παραμύθι
Γιατί τρομάζουν τόσο πολύ
Οι ειδικοί δεν έχουν δώσει μία οριστική, απόλυτη εξήγηση, όμως η πιο διαδεδομένη θεωρία είναι ότι η γάτα μπορεί να αντιλαμβάνεται το αγγούρι σαν πιθανή απειλή, ίσως ακόμη και σαν φίδι. Ένα μακρύ, πράσινο αντικείμενο που εμφανίζεται ξαφνικά στο οπτικό της πεδίο είναι αρκετό για να ενεργοποιήσει άμεσα τον μηχανισμό «μάχης ή φυγής».
Η λογική αυτή δεν είναι καθόλου παράλογη για ένα ζώο που έχει εξελιχθεί ώστε να επιβιώνει παρατηρώντας διαρκώς ό,τι συμβαίνει γύρω του. Οι γάτες είναι ζώα με πολύ έντονα αντανακλαστικά, ευαισθησία στον ήχο, στην κίνηση και στην αλλαγή του περιβάλλοντος. Δεν περιμένουν να «καταλάβουν» πρώτα τι είναι αυτό που βλέπουν. Αν τρομάξουν, θα αντιδράσουν αμέσως. Η ερμηνεία έρχεται μετά.
Ακριβώς γι’ αυτό, ορισμένες γάτες μόλις αντιληφθούν το αγγούρι πηδούν μακριά, ανοίγουν διάπλατα τα μάτια, σφίγγουν το σώμα τους και προσπαθούν να απομακρυνθούν όσο πιο γρήγορα μπορούν. Δεν αντιδρούν στο ίδιο το λαχανικό. Αντιδρούν στο σοκ της ξαφνικής παρουσίας του.
Δεν αντιδρούν όλες οι γάτες με τον ίδιο τρόπο
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε γάτα θα πανικοβληθεί μόλις δει αγγούρι. Κάποιες μπορεί να το αγνοήσουν τελείως. Άλλες μπορεί απλώς να το κοιτάξουν, να το μυρίσουν και να συνεχίσουν τη μέρα τους σαν να μην συμβαίνει τίποτα. Η αντίδραση εξαρτάται από τον χαρακτήρα του ζώου, το πόσο αγχώδες είναι, τις προηγούμενες εμπειρίες του και το πόσο ασφαλές νιώθει στον χώρο του.
Υπάρχουν γάτες πιο ψύχραιμες, πιο περίεργες ή πιο εξοικειωμένες με απρόσμενα ερεθίσματα. Υπάρχουν όμως και γάτες πιο φοβικές, πιο ευαίσθητες ή πιο επιρρεπείς στο άγχος. Σε αυτές τις περιπτώσεις, μια τέτοια «φάρσα» μπορεί να τις επιβαρύνει πολύ περισσότερο απ’ όσο φαντάζεται ο άνθρωπος που τη θεωρεί αστεία.
Είναι σωστό να το κάνουμε για πλάκα;
Η απάντηση των ειδικών είναι καθαρή: όχι.
Το να τρομάζουμε επίτηδες μια γάτα με αγγούρι ή με οποιοδήποτε άλλο αντικείμενο δεν είναι harmless πλάκα. Μπορεί να προκαλέσει έντονο στρες, να οδηγήσει το ζώο σε απότομες αντιδράσεις και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και σε τραυματισμό. Μια γάτα που πανικοβάλλεται μπορεί να χτυπήσει πάνω σε έπιπλα, να γλιστρήσει, να πέσει, να γρατσουνίσει ή να αναπτύξει πιο επίμονο φόβο μέσα στο ίδιο της το σπίτι.
Το πιο σοβαρό, όμως, είναι άλλο: μπορεί να αρχίσει να συνδέει με φόβο έναν χώρο όπου πριν ένιωθε ασφαλής. Αν, για παράδειγμα, η «φάρσα» γίνει την ώρα που τρώει, η γάτα μπορεί να αρχίσει να νιώθει άβολα στο σημείο όπου βρίσκεται το φαγητό της. Αν επαναληφθεί μέσα στο σπίτι, μπορεί να χάσει την αίσθηση ασφάλειας που έχει στον χώρο της. Και σε κάποιες περιπτώσεις, μπορεί να συνδέσει ακόμη και τον ίδιο τον άνθρωπό της με αυτό το τρομακτικό βίωμα.
Το άγχος δεν περνά πάντα τόσο εύκολα
Η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε τέτοιου είδους «αστεία» μπορεί να οδηγήσει σε χρόνιο στρες. Και τότε το πρόβλημα δεν περιορίζεται σε ένα στιγμιαίο πετάρισμα τρόμου. Το άγχος στις γάτες μπορεί να φανεί με πολλούς τρόπους: με αλλαγές στην όρεξη, απομόνωση, επιθετικότητα, υπερβολική επιφυλακτικότητα, τάση να κρύβονται ή και με προβλήματα υγείας που συνδέονται με τη συνεχή πίεση.
Κάτι ακόμη που συχνά υποτιμάται είναι η εμπιστοσύνη. Η σχέση ενός ανθρώπου με τη γάτα του χτίζεται πάνω στην αίσθηση ασφάλειας. Αν το ζώο αρχίσει να νιώθει ότι ο άνθρωπός του το αιφνιδιάζει, το τρομάζει ή γελά εις βάρος του, αυτό μπορεί να αφήσει αποτύπωμα στη συμπεριφορά του και να χρειαστεί χρόνο για να διορθωθεί.
Τι πρέπει να κρατήσουμε
Το ότι κάτι φαίνεται αστείο σε ένα βίντεο δεν σημαίνει ότι είναι και ακίνδυνο. Στην περίπτωση με τα αγγούρια, το γέλιο του θεατή βασίζεται στον φόβο του ζώου. Και αυτό από μόνο του αρκεί για να βάλει ένα όριο.
Οι γάτες δεν είναι πρωταγωνίστριες για likes, ούτε παιχνίδια πάνω στα οποία μπορούμε να δοκιμάζουμε αντιδράσεις. Είναι ζώα με ένστικτα, ευαισθησίες και όρια που χρειάζεται να σεβόμαστε. Υπάρχουν πολλοί τρόποι να παίξει και να διασκεδάσει κανείς με τη γάτα του χωρίς να την τρομάξει, χωρίς να τη στρεσάρει και χωρίς να διακινδυνεύσει την ηρεμία της.
Γιατί το πραγματικά καλό «αστείο» είναι εκείνο που διασκεδάζει και τις δύο πλευρές. Όχι μόνο τον άνθρωπο.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
