Copernicus: Η Ευρώπη θερμαίνεται ταχύτερα από κάθε ήπειρο

Πελοπόννησος Newsroom

Η Ευρώπη θερμαίνεται ταχύτερα από οποιαδήποτε άλλη ήπειρο στον πλανήτη, με τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής να γίνονται όλο και πιο εμφανείς σε θερμοκρασίες, θάλασσες, πάγους, ποτάμια και οικοσυστήματα.

Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση για την κατάσταση του κλίματος στην Ευρώπη το 2025, που εκπόνησαν το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προγνώσεων και ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός, τουλάχιστον το 95% της Ευρώπης βίωσε ετήσιες θερμοκρασίες πάνω από τον μέσο όρο.

Το ECMWF υλοποιεί την υπηρεσία Copernicus για την Κλιματική Αλλαγή, με την έκθεση να αποτυπώνει μια χρονιά έντονων θερμικών πιέσεων, μειωμένης χιονοκάλυψης και σημαντικών απωλειών σε πάγο.

Η Ευρώπη θερμαίνεται με διπλάσια ταχύτητα

Τα τελευταία 30 χρόνια, η Ευρώπη θερμαίνεται περίπου δύο φορές πιο γρήγορα από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Αυτό την καθιστά την ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρο στον πλανήτη.

Η Ανατολική και η Νοτιοανατολική Ευρώπη θερμαίνονται ταχύτερα από τη Δυτική Ευρώπη, ενώ τα νησιά Σβάλμπαρντ, στον ευρωπαϊκό Αρκτικό Ωκεανό, συγκαταλέγονται στις περιοχές του πλανήτη που θερμαίνονται με τους πιο γρήγορους ρυθμούς.

Η άνοδος της θερμοκρασίας είχε άμεσες συνέπειες στη χιονοκάλυψη και στον πάγο, στοιχεία που παίζουν κρίσιμο ρόλο στην επιβράδυνση της κλιματικής αλλαγής, καθώς αντανακλούν το ηλιακό φως πίσω στο Διάστημα.

Καύσωνες από τη Μεσόγειο έως την Αρκτική

Το 2025, μεγάλα τμήματα της Ευρώπης επηρεάστηκαν από κύματα καύσωνα, με τις υψηλές θερμοκρασίες να εκτείνονται από τη Μεσόγειο έως την Αρκτική.

Μεγάλο μέρος της ηπείρου κατέγραψε περισσότερες ημέρες ισχυρής θερμικής καταπόνησης σε σχέση με τον μέσο όρο. Στη Νότια και Ανατολική Ισπανία καταγράφηκαν έως και 50 περισσότερες ημέρες με θερμοκρασίες πάνω από τους 32 βαθμούς Κελσίου.

Παράλληλα, οι ελάχιστες θερμοκρασίες παρέμειναν πάνω από τον μέσο όρο για το μεγαλύτερο μέρος του έτους, γεγονός που επιτείνει τη θερμική επιβάρυνση.

Στην υποαρκτική Νορβηγία, τη Σουηδία και τη Φινλανδία σημειώθηκε καύσωνας-ρεκόρ διάρκειας τριών εβδομάδων, με θερμοκρασίες κοντά και εντός του Αρκτικού Κύκλου να ξεπερνούν τους 30 βαθμούς Κελσίου. Στην περιοχή Φρόστα της Νορβηγίας, η θερμοκρασία έφτασε τους 34,9 βαθμούς Κελσίου.

Τον Ιούλιο και στις αρχές Αυγούστου, ακραία ζέστη έπληξε και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Για την Ελλάδα, η έκθεση εκτιμά ότι το 85% του πληθυσμού επηρεάστηκε από ακραίες θερμοκρασίες κοντά ή πάνω από τους 40 βαθμούς Κελσίου, με μέγιστη καταγραφή τους 44 βαθμούς.

Σημαντική απώλεια χιονιού και πάγου

Οι υψηλότερες από τον μέσο όρο θερμοκρασίες, σε συνδυασμό με τις χαμηλότερες από τον μέσο όρο βροχοπτώσεις, οδήγησαν το 2025 σε σημαντική απώλεια χιονιού και πάγου.

Τον Μάρτιο του 2025, η χιονισμένη έκταση στην Ευρώπη ήταν περίπου 1,32 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα κάτω από τον μέσο όρο, δηλαδή μειωμένη κατά 31%. Η έκταση αυτή αντιστοιχεί περίπου στη συνολική επιφάνεια της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Γερμανίας, της Ελβετίας και της Αυστρίας.

Η επίδοση αυτή αποτελεί την τρίτη χαμηλότερη έκταση χιονιού από την έναρξη των καταγραφών το 1983.

Απώλειες μάζας καταγράφηκαν και στους παγετώνες σε όλες τις ευρωπαϊκές περιοχές. Η Ισλανδία είχε τη δεύτερη μεγαλύτερη απώλεια παγετώνων που έχει καταγραφεί ποτέ, ενώ η Γροιλανδία έχασε 139 δισεκατομμύρια τόνους πάγου.

Η απώλεια πάγου συμβάλλει στην άνοδο της παγκόσμιας στάθμης της θάλασσας. Σύμφωνα με την έκθεση, κάθε εκατοστό ανόδου εκθέτει επιπλέον έξι εκατομμύρια ανθρώπους σε κίνδυνο παράκτιων πλημμυρών.

Θερμότερες θάλασσες και πίεση στη βιοποικιλότητα

Η ετήσια θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας στην περιοχή της Ευρώπης ήταν η υψηλότερη που έχει καταγραφεί ποτέ, σηματοδοτώντας την τέταρτη συνεχόμενη χρονιά με ρεκόρ θερμότητας.

Τα θαλάσσια κύματα καύσωνα ήταν εκτεταμένα το 2025, επηρεάζοντας το 86% της ωκεάνιας περιοχής της Ευρώπης. Παράλληλα, το 36% της περιοχής βίωσε σοβαρές ή ακραίες συνθήκες, ποσοστό που αποτελεί το υψηλότερο που έχει καταγραφεί.

Στη Μεσόγειο, η μέση ετήσια θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας ήταν η δεύτερη υψηλότερη που έχει παρατηρηθεί ποτέ. Η περιοχή έχει βιώσει τουλάχιστον μία ημέρα με ισχυρές συνθήκες θαλάσσιου καύσωνα σε κάθε ένα από τα τελευταία τρία χρόνια.

Η έκθεση προειδοποιεί και για τις επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα, αναφέροντας ως παράδειγμα τα λιβάδια Ποσειδωνίας στη Μεσόγειο. Τα τελευταία 50 χρόνια, η έκτασή τους έχει μειωθεί κατά 34%, ενώ με βάση τα σενάρια υψηλών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, η μείωση μπορεί να φτάσει έως και το 75% μέχρι το 2050.

Πυρκαγιές, ποτάμια και λίμνες υπό πίεση

Το 2025 καταγράφηκε και ρεκόρ καμένης έκτασης από πυρκαγιές στην Ευρώπη. Οι πυρκαγιές έκαψαν περίπου 1,035 εκατομμύρια εκτάρια, ενώ σε επίπεδα ρεκόρ έφτασαν και οι εκπομπές αερίων από αυτές.

Ιδιαίτερα έντονη ήταν η περίοδος πυρκαγιών στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Η έκθεση αναφέρει ενδεικτικά την Ελλάδα, όπου καταγράφηκε ένα από τα σοβαρότερα ξεσπάσματα των τελευταίων ετών, με τουλάχιστον 50 πυρκαγιές να αναφέρονται μέσα σε μόλις 24 ώρες.

Οι καταιγίδες και οι πλημμύρες επηρέασαν χιλιάδες πολίτες σε όλη την Ευρώπη, αν και οι ακραίες βροχοπτώσεις και οι πλημμύρες ήταν λιγότερο εκτεταμένες σε σχέση με προηγούμενα χρόνια.

Την ίδια ώρα, οι ροές των ποταμών ήταν κάτω από τον μέσο όρο για έντεκα μήνες του έτους σε όλη την Ευρώπη, με το 70% των ποταμών να παρουσιάζει ετήσιες ροές κάτω του μέσου όρου.

Όπως και το 2024, η Νοτιοανατολική Ευρώπη κατέγραψε επίπεδα νερού στις λίμνες κάτω από τον μέσο όρο. Η λίμνη Πρέσπα συνέχισε τη μακροχρόνια πτωτική τάση που έχει ξεκινήσει από τη δεκαετία του 1960.

Ρεκόρ στην ηλιακή ενέργεια

Μέσα σε αυτή την εικόνα αυξημένης κλιματικής πίεσης, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας παρείχαν σχεδόν το μισό της ηλεκτρικής ενέργειας της Ευρώπης το 2025.

Η ηλιακή ενέργεια κατέγραψε νέο ρεκόρ συνεισφοράς, φτάνοντας στο 12,5%.

Τι είπαν για το Ελ Νίνιο

Τα ευρήματα της έκθεσης παρουσιάστηκαν σε συνέντευξη Τύπου με τη συμμετοχή μέσων ενημέρωσης από όλο τον κόσμο, μεταξύ των οποίων και το ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Αρκετές ερωτήσεις αφορούσαν την πιθανότητα εμφάνισης του φαινομένου Ελ Νίνιο το 2026. Η γενική γραμματέας του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού, Σελέστε Σάουλο, σημείωσε ότι «το Ελ Νίνιο αποτελεί πάντα σημείο ανησυχίας για πολλούς από εμάς».

Όπως εξήγησε, οι θερμοκρασίες της θάλασσας στον Ειρηνικό Ωκεανό αυξάνονται γρήγορα, καθιστώντας πιθανή την επιστροφή συνθηκών Ελ Νίνιο ήδη από τον Μάιο ή τον Ιούλιο του 2026.

Ωστόσο, διευκρίνισε ότι το επίπεδο προβλεψιμότητας δεν είναι ακόμη τόσο υψηλό και πως θα χρειαστεί να υπάρξει αναμονή μέχρι τον Μάιο, ώστε να φανεί αν το φαινόμενο θα εξελιχθεί σε ισχυρό ή ασθενές Ελ Νίνιο.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

• Κλιματική Αλλαγή: Γιατί επηρεάζει τόσο τη Δυτική Ελλάδα
• Πυρηνική ενέργεια: Τι αλλάζει 40 χρόνια μετά το Τσερνόμπιλ

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News