Τελειώνει η υπομονή του Τραμπ με το Ιράν – Σκέψεις ακόμα και για άμεση στρατιωτική επιχείρηση

Η Ουάσιγκτον φέρεται να βρίσκεται πιο κοντά σε μια μεγάλης κλίμακας στρατιωτική αναμέτρηση με την Τεχεράνη απ’ ό,τι αντιλαμβάνεται η αμερικανική κοινή γνώμη, σύμφωνα με πηγές που παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις. Εάν οι πρόσφατες συνομιλίες στη Γενεύη δεν οδηγήσουν σε συγκεκριμένο αποτέλεσμα, το ενδεχόμενο άμεσης έναρξης επιχειρήσεων παραμένει ανοιχτό, με σοβαρές επιπτώσεις για τη Μέση Ανατολή αλλά και για την υπόλοιπη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκός Οίκος.

Σε αντίθεση με την περιορισμένη επιχείρηση ακριβείας που πραγματοποιήθηκε στη Βενεζουέλα τον προηγούμενο μήνα, μια στρατιωτική επιχείρηση κατά του Ιράν εκτιμάται ότι θα μπορούσε να λάβει τη μορφή πολυήμερης ή και πολυεβδομαδιαίας εκστρατείας, προσομοιάζοντας περισσότερο σε πλήρη πόλεμο. Πηγές αναφέρουν ότι ενδέχεται να πρόκειται για κοινή επιχείρηση Ηνωμένες Πολιτείες και Ισραήλ, με ευρύτερη κλίμακα και υπαρξιακό χαρακτήρα για το ιρανικό καθεστώς.

Η διπλωματία σε οριακό σημείο

Στις αρχές Ιανουαρίου, ο πρόεδρος Τραμπ φέρεται να έφτασε κοντά στην απόφαση για στρατιωτικό πλήγμα, ωστόσο τελικά επελέγη στρατηγική δύο αξόνων: επανεκκίνηση πυρηνικών διαπραγματεύσεων και ταυτόχρονη ενίσχυση της στρατιωτικής παρουσίας στην περιοχή.

Την Τρίτη, οι σύμβουλοι του προέδρου Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ συναντήθηκαν επί τρεις ώρες στη Γενεύη με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί. Αν και έγινε λόγος για «πρόοδο», οι διαφορές παραμένουν σημαντικές.

Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε στο Fox News ότι οι συνομιλίες είχαν θετικά σημεία, αλλά υπογράμμισε πως υπάρχουν «κόκκινες γραμμές» που η Τεχεράνη δεν έχει ακόμη αποδεχθεί. Παράλληλα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο η διπλωματία να έχει φτάσει «στο φυσικό της τέλος».

Μαζική στρατιωτική κινητοποίηση

Την ίδια στιγμή, η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη Μέση Ανατολή έχει ενισχυθεί αισθητά. Σύμφωνα με πληροφορίες, στην περιοχή βρίσκονται δύο αεροπλανοφόρα —το USS Abraham Lincoln και το USS Gerald R. Ford— συνοδευόμενα από δώδεκα πολεμικά πλοία, εκατοντάδες μαχητικά αεροσκάφη και συστήματα αεράμυνας.

Περισσότερες από 150 στρατιωτικές πτήσεις μεταγωγικών έχουν μεταφέρει οπλικά συστήματα και πυρομαχικά, ενώ μόνο το τελευταίο 24ωρο περίπου 50 επιπλέον μαχητικά αεροσκάφη (F-35, F-22 και F-16) κατευθύνθηκαν προς την περιοχή.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι η μακροχρόνια ένταση με το Ιράν έχει δημιουργήσει σχετική «κόπωση» στην αμερικανική κοινή γνώμη. Ωστόσο, πηγές υπογραμμίζουν ότι μια σύγκρουση θα μπορούσε να είναι ευρύτερη και ταχύτερη απ’ όσο πολλοί εκτιμούν.

Αντίποινα και σκληρή ρητορική

Από την πλευρά της Τεχεράνης, ο ανώτατος ηγέτης Αλί Χαμενεΐ έχει δηλώσει ότι το Ιράν είναι έτοιμο να αποκρούσει οποιοδήποτε πλήγμα και να απαντήσει τόσο σε αμερικανικούς όσο και σε συμμαχικούς στόχους.

Η ισραηλινή κυβέρνηση, σύμφωνα με ξένες πηγές, εξετάζει ακόμη και ένα πιο «μαξιμαλιστικό» σενάριο, το οποίο δεν θα περιορίζεται σε πλήγματα κατά πυρηνικών ή πυραυλικών εγκαταστάσεων, αλλά θα στοχεύει σε ευρύτερη αποδυνάμωση του καθεστώτος.

Ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ εκτίμησε ότι ενδεχόμενα πλήγματα ίσως απέχουν εβδομάδες, ενώ άλλες πηγές θεωρούν ότι το χρονοδιάγραμμα θα μπορούσε να είναι συντομότερο. Σύμβουλος του προέδρου φέρεται να εκτίμησε ότι υπάρχει «90% πιθανότητα» στρατιωτικής δράσης τις επόμενες εβδομάδες, σημειώνοντας πως «η υπομονή του Τραμπ αρχίζει να εξαντλείται».

Προθεσμία δύο εβδομάδων

Μετά τις συνομιλίες στη Γενεύη, αμερικανικές πηγές ανέφεραν ότι η Τεχεράνη καλείται να καταθέσει εντός δύο εβδομάδων λεπτομερή πρόταση. Υπενθυμίζεται ότι σε αντίστοιχη περίπτωση στο παρελθόν, μετά από παρόμοια προθεσμία, είχε δοθεί εντολή για την επιχείρηση «Midnight Hammer».

Το επόμενο δεκαπενθήμερο θεωρείται κρίσιμο. Εάν δεν υπάρξει απτή πρόοδος στο διπλωματικό μέτωπο, η περιοχή ενδέχεται να εισέλθει σε μια νέα, εξαιρετικά ασταθή φάση, με απρόβλεπτες γεωπολιτικές και οικονομικές συνέπειες σε παγκόσμιο επίπεδο.