«Ημερολόγιο Κατοχής» του Δημητρίου Λάγαρη: Ενα ζωντανό ντοκουμέντο για την Πάτρα της Κατοχής
Το ημερολόγιο καλύπτει την περίοδο από 23 Απριλίου 1941 έως 20 Σεπτεμβρίου 1944
28 Οκτωβρίου 1940: Η Πάτρα την πρώτη μέρα των Ιταλικών βομβαρδισμών, με φανερά τα σημάδια των καταστροφών 
Ενα σπάνιο και ιδιαίτερα σημαντικό ιστορικό τεκμήριο για την Πάτρα των χρόνων της Κατοχής έρχεται στο φως μέσα από την έκδοση του βιβλίου «Ημερολόγιο Κατοχής» του Πατρινού δημοσιογράφου Δημήτριος Λάγαρης, το οποίο παρουσιάζεται σήμερα Τετάρτη (ώρα 19:00) στην αίθουσα του Δικηγορικού Συλλόγου Πατρών (Φιλοποίμενος 4, 3ος όροφος).
Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις της εφημερίδας «Γνώμη» και αποτελεί καρπό της επιμέλειας του δημοσιογράφου Δημήτρη Αβραμίδη, ο οποίος ανέδειξε σε όλες του τις διαστάσεις ένα μοναδικό αρχειακό υλικό που καταγράφει την καθημερινότητα της πόλης την περίοδο 1941–1944.
Για το βιβλίο θα μιλήσουν ακόμη ο δικηγόρος και ιστορικός Χρήστος Α. Μούλιας και ο διευθυντής σύνταξης της «Γνώμης» Μαρίνος Κ. Γράψας.
Η είσοδος στην εκδήλωση είναι ελεύθερη.
Το εξώφυλλο του βιβλίου, στο οποίο εικονίζεται συσσίτιο της Κατοχής στην Πάτρα
ΕΚΤΙΝΑΞΗ ΤΙΜΩΝ
Μιλώντας στην εφημερίδα «Πελοπόννησος» ο Δημήτρης Αβραμίδης τονίζει ότι το «Ημερολόγιο Κατοχής» δεν αποτελεί απλώς μια προσωπική καταγραφή, αλλά ένα συστηματικό χρονικό της ζωής στην Πάτρα υπό γερμανική και ιταλική κατοχή. Η πρώτη εγγραφή του Λάγαρη τοποθετείται στις 23 Απριλίου 1941, λίγες ημέρες μετά την κατάληψη της πόλης, ενώ η τελευταία στις 20 Σεπτεμβρίου 1944, λίγο πριν από την αποχώρηση των κατακτητών.
Μέσα από τις σελίδες του αποτυπώνεται με εντυπωσιακή ακρίβεια η οικονομική και κοινωνική κατάρρευση της εποχής. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η εκτίναξη των τιμών βασικών αγαθών: Ενώ τον Νοέμβριο του 1941 το στάρι και το λάδι κόστιζαν 800 δραχμές η οκά, τον Αύγουστο του 1944 το στάρι είχε φτάσει τα 58 εκατομμύρια και το λάδι τα 600 εκατομμύρια δραχμές. Σύμφωνα με τον επιμελητή της έκδοσης, το ημερολόγιο λειτουργεί σχεδόν ως καθημερινό δημοσιογραφικό ρεπορτάζ της εποχής, καταγράφοντας την πείνα, τις κοινωνικές εντάσεις, αλλά και την ψυχολογική κατάσταση μιας κοινωνίας που αγωνίζεται να επιβιώσει.
Ιταλοί αξιωματικοί και στρατιώτες στην Πάτρα, και ανάμεσά τους ένα ξυπόλητο παιδάκι
Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ
Ενα ακόμη στοιχείο που καθιστά το έργο ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι ο Λάγαρης δεν διστάζει να ασκήσει κριτική σε πρόσωπα και συμπεριφορές της τοπικής κοινωνίας. Στις σελίδες του ημερολογίου καταγράφει και στηλιτεύει περιπτώσεις τοπικών παραγόντων που διατήρησαν στενές σχέσεις με τις αρχές κατοχής, αποκαλύπτοντας πτυχές της κοινωνικής και πολιτικής ζωής που συχνά αποσιωπήθηκαν μεταπολεμικά.
Παράλληλα, ο ίδιος κράτησε αποστάσεις από την ενεργό δημοσιογραφική δραστηριότητα την περίοδο της Κατοχής, αρνούμενος να εργαστεί σε εφημερίδες ώστε να μην υποταχθεί στη λογοκρισία των κατακτητών.
Οπως επισημαίνει ο Δημήτρης Αβραμίδης, η προετοιμασία του βιβλίου δεν ήταν εύκολη. Μία από τις βασικές δυσκολίες ήταν η διατήρηση της αυθεντικής γλώσσας του κειμένου, καθώς το ημερολόγιο είναι γραμμένο σε καθαρεύουσα και πολυτονικό σύστημα. Τελικά αποφασίστηκε να διατηρηθεί η γλωσσική μορφή του πρωτοτύπου, ώστε να μην αλλοιωθεί το ύφος και η αυθεντικότητα της μαρτυρίας.
Τα Υψηλά Αλώνια, τον Μάιο του 1941
Ο άνθρωπος πίσω από το ημερολόγιο
Ο Δημήτριος Λάγαρης (1913–1978) υπήρξε μια σημαντική μορφή της πατρινής δημοσιογραφίας. Ξεκίνησε την πορεία του περίπου το 1930 και συνέχισε μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1960. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος της Ενωσης Συντακτών (ΕΣΗΕΠΗΝ) και συνέβαλε στη δημιουργία του Μουσείου Τύπου της Ενωσης, ενώ στα μεταπολεμικά χρόνια διετέλεσε αρχισυντάκτης της εφημερίδας «Πελοπόννησος».
Μεταξύ των έργων του περιλαμβάνονται επίσης τα βιβλία «Σοφία Παλαιολόγου, η Πατρινοπούλα αυτοκράτειρα της Ρωσίας» και «Πέντε χρόνια αίματος δόξης και σκλαβιάς».
Έφιπποι Ιταλοί στο κέντρο της Πάτρας, με τη διαφημιστική επιγραφή της “Μαυροδάφνης” να δεσπόζει στο χώρο
«Να φθάσουν πρώτα οι Αγγλοι στην Πάτρα, πριν το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ»
Σύμφωνα με τα ημερολόγια του Δημήτρη Λάγαρη, η στάση του απέναντι στο ΕΑΜ και τον ΕΛΑΣ ήταν έντονα επικριτική και επιφυλακτική. Στεκόταν απέναντι στην έναρξη των ανταρτικών επιχειρήσεων που ξεκίνησαν τον Μάιο του 1943 και ενισχύονταν διαρκώς. Τα ημερολόγια καταγράφουν αναλυτικά ότι ο ίδιος, καθώς και πολλά άλλα κοινωνικά στρώματα της Πάτρας, έβλεπαν τις δυνάμεις του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ με μεγάλη δυσπιστία έως και εχθρότητα.
Η αντίθεσή του ήταν τόσο έντονη που έφτανε στο σημείο να εύχεται να μην αποχωρήσουν οι Γερμανοί από την πόλη προτού φτάσουν οι Αγγλοι, προκειμένου να αποφευχθεί το κενό εξουσίας και η πλήρης επικράτηση των ανταρτών. Η μαρτυρία του Λάγαρη θεωρείται σημαντική από τον επιμελητή του έργου, καθώς διαψεύδει την κυρίαρχη αριστερή ιστοριογραφική αντίληψη που χώριζε την κοινωνία της εποχής αυστηρά σε αγωνιστές του ΕΑΜ και δοσίλογους.
ΕΚΚΕΝΩΣΗ ΜΟΝΗΣ ΓΗΡΟΚΟΜΕΙΟΥ
Από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές του ημερολογίου είναι η περιγραφή της εκκένωσης της Μονής Γηροκομείου από τις ιταλικές αρχές κατοχής, οι οποίες επίταξαν τον χώρο για στρατιωτική χρήση.
Ο Λάγαρης καταγράφει το γεγονός με δημοσιογραφική ακρίβεια, περιγράφοντας τη δύσκολη μετακίνηση των μοναχών μέσα στη βροχή προς άλλη μονή της περιοχής, τη μεταφορά αντικειμένων με ζώα και το κλίμα αγωνίας που επικρατούσε εκείνη την ημέρα. Η αφήγηση αυτή θεωρείται ένα από τα πιο ζωντανά στιγμιότυπα της κατοχικής καθημερινότητας.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
