Το χρονογράφημα του Ντίνου Λασκαράτου: Ενας οπλίτης, ένας δεκανέας και πέντε αντιστράτηγοι
Ο Ντίνος Λασκαράτος είναι επίτιμος δικηγόρος.
Πεντέμισι τα χαράματα όταν χτυπάει η πόρτα δεν είναι για καλό. Στις 3 Αυγούστου του 1943, σκοτάδι ακόμα έξω, χτύπησαν τα κουδούνια πέντε Ελλήνων ανωτάτων αξιωματικών. Συνελήφθησαν από τις γερμανικές δυνάμεις κατοχής οι αντιστράτηγοι: Αλέξανδρος Παπάγος, Κωνσταντίνος Μπακόπουλος, Ιωάννης Πιτσίκας, Παναγιώτης Δέδες και Γεώργιος Κοσμάς. Αρχιζε για τους πέντε στρατηγούς μία ομηρία και εγκλεισμός σε διάφορα στρατόπεδα συγκεντρώσεως, μεταξύ των οποίων και το φρικτό Νταχάου που είχε τη σαδιστική επιγραφή στην πύλη του «η εργασία ελευθερώνει» (!).
Στην ομάδα των πέντε προστέθηκαν ο πειραιώτης δεκανέας Νικόλαος Γρίβας και ο οπλίτης Βασίλειος Δημητρίου απ’ την Αθήνα. Ο δεκανέας ήταν μάγειρος και ο οπλίτης γενικών καθηκόντων. Μάγειρος στο Νταχάου! Η απόλυτη αντίφαση. Ευτυχώς που υπήρχε και ο Διεθνής Ερυθρός Σταυρός (βασικά ο ελβετικός και ο σουηδικός) με κάτι πακέτα επιβίωσης. Η Πάτρα διατηρεί στη μνήμη της τον Σουηδό Ερενστρώλλε (τον τίμησε η πόλη με δρόμο στα Ψηλαλώνια, δίπλα στο παλιό σινεμά «Ζενίθ») και τον Ελβετό Σάουζερ που έσωσαν μεγάλους και παιδιά από την πείνα με το γάλα σε σκόνη και τα συσσίτια.
Η αλλόκοτη (από πλευράς βαθμών και ιεραρχίας) «ομάδα» των επτά Ελλήνων στρατιωτικών έμενε στο ίδιο παράπηγμα. Οι συνθήκες κράτησης και το λιγοστό φαγητό ήσαν πολύ σκληρές. Ολα αυτά μου ήλθαν αμυδρά στον νου γι’ αυτήν την όχι και πολύ γνωστή πτυχή της ιστορίας μας σαν συνέχεια στη δημοσίευση τις προάλλες του χρονογραφήματος με τίτλο «Πολεμική γαστρονομία». Στο κείμενο εκείνο γινόταν αναφορά σε πιάτα που έμειναν στην ιστορία μετά από σημαντικές στρατιωτικές νίκες. Σκέφτηκα λοιπόν να ψάξω το θέμα και ανάποδα, όταν τις ελληνικές νίκες του 1940 τις ακολούθησαν όχι γιορτινά πιάτα, αλλά δυστυχώς κατοχή, πείνα και εξαθλίωση. Οι πληροφορίες που υπάρχουν για την παραπάνω αλλόκοτη ομάδα, και το υψηλό φρόνημα που διατήρησε, προέρχονται από τους ίδιους τους στρατηγούς σε επίσημα έγγραφα του Παπάγου και στο βιβλίο «Η ομηρία των πέντε αντιστρατήγων» του Κωνσταντίνου Μπακόπουλου που εκδόθηκε σε ιδιωτική έκδοση και είναι δυσεύρετο.
Ο Παπάγος σε επίσημη αναφορά του μνημονεύει ονομαστικά τους Γρίβα και Δημητρίου, διότι «εξετέλεσαν το καθήκον τους με αυταπάρνηση που υπερέβαινε τις υποχρεώσεις του στρατιώτη». Ο Μπακόπουλος στο βιβλίο του αναφέρεται στον δεκανέα και τον οπλίτη σαν «υποδείγματα λεβεντιάς», «ακτίνα φωτός» και «ισότιμους συντρόφους στη δοκιμασία». Οι δεσμοφύλακες της ομάδας ήταν ολόκληρη διμοιρία των Ες-Ες, ο Γρίβας όμως λόγω ειδικότητας ερχόταν σε επαφή με άλλους στο στρατόπεδο και με κίνδυνο, αλλά επιδέξια, ψάρευε και καμιά πληροφορία που μετέδιδε στους στρατηγούς. Λέγεται ότι ο αρχιστράτηγος του αλβανικού έπους Παπάγος βοηθούσε τον δεκανέα στην παρασκευή του υποτυπώδους φαγητού.
Στις 30 Απριλίου του 1945 η ομάδα των επτά, και άπαντες οι κρατούμενοι, απελευθερώθηκαν από την 5η αμερικανική στρατιά.
Η ιστορία μας, μπορεί να ανήκει στη λεγόμενη «μικρή» ιστορία, αλλά δείχνει την πατρική σχέση μεταξύ των πέντε στρατηγών και των δύο φαντάρων, η οποία διατηρήθηκε και μετά την απελευθέρωση, καθώς και το ήθος τόσο των στρατηγών, όσο και του δεκανέα και του οπλίτη. Και για να κλείσουμε κάπως ελαφρά το μικρό μας κείμενο, επιτρέψτε μου να πω ότι μετά π.χ. τη νικηφόρα κατάληψη της Κορυτσάς (22-11-1940), δεν βρέθηκε ένας Ελληνας μάγειρος να δημιουργήσει ένα σπέσιαλ πιάτο, ένα «κατσικάκι Παπάγος» τέλος πάντων. Δηλαδή ο στρατηγός Γουέλινγκτον με το ομώνυμο φιλέτο του μετά τη νίκη του στο Βατερλώ, ήταν καλύτερος;
*Ο Ντίνος Λασκαράτος είναι επίτιμος δικηγόρος.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
