Τα μικροπλαστικά μέσα στο σπίτι μας: Πού κρύβονται και πώς να προστατευτούμε
Ο αέρας μέσα στο σπίτι μπορεί να κρύβει περισσότερα μικροπλαστικά απ’ όσα φανταζόμαστε, όμως μικρές αλλαγές στην καθημερινότητα μπορούν να περιορίσουν σημαντικά την έκθεσή μας.
Τα μικροπλαστικά δεν βρίσκονται μόνο στη θάλασσα ή στις συσκευασίες τροφίμων. Βρίσκονται και μέσα στο σπίτι μας, στον αέρα που αναπνέουμε, στη σκόνη που μαζεύεται στις επιφάνειες, στα ρούχα που φοράμε και στα υφάσματα που χρησιμοποιούμε κάθε μέρα.
Το πρόβλημα είναι ότι πρόκειται για σωματίδια τόσο μικρά, ώστε δεν τα βλέπουμε. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν. Αντίθετα, η έκθεση σε μικροπλαστικά στο σπίτι φαίνεται πως είναι σταθερή και καθημερινή, ειδικά σε κλειστούς χώρους όπου περνάμε το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας μας. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει επισημάνει ότι η έκθεση σε μικροπλαστικά προέρχεται από πολλαπλές πηγές του περιβάλλοντος, ανάμεσά τους και ο αέρας εσωτερικών χώρων, ενώ η επιστημονική κοινότητα εξακολουθεί να μελετά πόσο βαθιά φτάνει το πρόβλημα για την υγεία.
Πού βρίσκονται τα μικροπλαστικά μέσα στο σπίτι
Ένα μεγάλο μέρος των μικροπλαστικών προέρχεται από τα συνθετικά υφάσματα. Ρούχα από πολυεστέρα, φλις, ακρυλικά ή άλλα τεχνητά υλικά, αλλά και καναπέδες, κουρτίνες, χαλιά και καλύμματα, φθείρονται σταδιακά με τη χρήση και απελευθερώνουν μικροσκοπικές ίνες στον χώρο. Αυτές οι ίνες καταλήγουν στη σκόνη ή αιωρούνται προσωρινά στον αέρα.
Η καθημερινή τριβή παίζει μεγάλο ρόλο. Το περπάτημα πάνω σε χαλιά, το τίναγμα ρούχων, το άνοιγμα και κλείσιμο κουρτινών, ακόμη και το να κάθεται κανείς σε έναν καναπέ, μπορεί να συμβάλει στην αποδέσμευση αυτών των σωματιδίων. Έτσι, ακόμη και ένα σπίτι που φαίνεται καθαρό μπορεί να έχει αυξημένο φορτίο μικροπλαστικών στον αέρα και στη σκόνη του.
Τα τρόφιμα που «κρύβουν» μικροπλαστικά, τι προκαλούν στην υγεία
Γιατί η εισπνοή απασχολεί όλο και περισσότερο τους επιστήμονες
Για αρκετά χρόνια, η συζήτηση γύρω από τα μικροπλαστικά επικεντρωνόταν κυρίως στο νερό και στα τρόφιμα. Πλέον, όμως, οι επιστήμονες στρέφουν όλο και περισσότερο την προσοχή τους και στην εισπνοή. Ο ΠΟΥ έχει αναγνωρίσει ότι ο αέρας αποτελεί σημαντική οδό έκθεσης, την ώρα που τα διαθέσιμα δεδομένα για τον ακριβή κίνδυνο στον άνθρωπο παραμένουν ακόμη περιορισμένα και υπό μελέτη.
Αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχει οριστικό συμπέρασμα για το ακριβές μέγεθος της βλάβης. Σημαίνει, όμως, ότι η επιστημονική ανησυχία είναι υπαρκτή. Ερευνητική ανασκόπηση με συμμετοχή ειδικών από το Imperial College London σημειώνει ότι τα μικρο- και νανοπλαστικά ενδέχεται να επηρεάζουν τον οργανισμό μέσω φλεγμονής, οξειδωτικού στρες, διαταραχής του ανοσοποιητικού και άλλων μηχανισμών, αν και τα ανθρώπινα δεδομένα παραμένουν ακόμη λίγα σε σχέση με τα εργαστηριακά και πειραματικά ευρήματα.
Η σκόνη παίζει πολύ μεγαλύτερο ρόλο απ’ όσο νομίζουμε
Τα μικροπλαστικά δεν μένουν μόνο στα υφάσματα. Συγκεντρώνονται και στη σκόνη του σπιτιού, η οποία με την παραμικρή κίνηση μπορεί να ξανασηκωθεί στον αέρα. Αυτό σημαίνει ότι δεν αρκεί απλώς να “μη φαίνεται” βρόμικος ένας χώρος. Το σημαντικό είναι να απομακρύνονται τα σωματίδια πριν προλάβουν να επαναιωρηθούν.
Εδώ βρίσκεται και μία από τις βασικές παγίδες της καθημερινότητας: ορισμένες δουλειές καθαριότητας μπορεί να βοηθούν, αλλά αν γίνονται λάθος, μπορούν ταυτόχρονα να ξαναφέρνουν μικροσωματίδια στον αέρα. Για αυτό και οι ειδικοί επιμένουν στην ποιότητα του καθαρισμού και όχι μόνο στη συχνότητά του.
Bρέθηκαν μικροπλαστικά στην ανθρώπινη καρδιά για πρώτη φορά – Γιατί ανησυχούν οι επιστήμονες
Τι μπορούμε να κάνουμε για να μειώσουμε την έκθεση
Η πλήρης αποφυγή είναι σχεδόν αδύνατη. Η μείωση, όμως, είναι ρεαλιστικός στόχος.
Πρώτα απ’ όλα, βοηθά η προτίμηση σε φυσικά υλικά, όπου αυτό είναι εφικτό. Βαμβάκι, λινό, μαλλί και άλλα φυσικά υφάσματα δεν εξαλείφουν το πρόβλημα, αλλά περιορίζουν μία βασική πηγή συνθετικών ινών μέσα στο σπίτι.
Σημαντικό ρόλο παίζει και το πλύσιμο των ρούχων. Πιο αραιό πλύσιμο όταν δεν είναι αναγκαίο, μεγαλύτερα φορτία στο πλυντήριο ώστε να μειώνεται η τριβή, και στέγνωμα σε εξωτερικό χώρο όταν αυτό είναι δυνατό, μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση της αποδέσμευσης μικροϊνών. Αυτές οι πρακτικές προτείνονται συχνά από ειδικούς ακριβώς επειδή η τριβή και η θερμότητα ενισχύουν τη φθορά των συνθετικών υλικών.
Ο σωστός καθαρισμός κάνει διαφορά
Ο καθαρισμός του σπιτιού μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά, αρκεί να γίνεται σωστά. Πολύ χρήσιμη θεωρείται η χρήση ηλεκτρικής σκούπας με φίλτρο HEPA, καθώς τα φίλτρα αυτά έχουν σχεδιαστεί ώστε να συγκρατούν πολύ μικρά σωματίδια με υψηλή αποτελεσματικότητα. Σε γενικές γραμμές, τα φίλτρα HEPA μπορούν να απομακρύνουν το 99,97% των σωματιδίων συγκεκριμένου μεγέθους από τον αέρα που περνά μέσα από αυτά.
Επίσης, βοηθά το υγρό πανί στις επιφάνειες πριν από τη σκούπα, ώστε να απομακρύνεται πρώτα ένα μέρος της σκόνης χωρίς να ξανασηκώνεται στον αέρα. Ο συχνός αερισμός του χώρου παραμένει επίσης σημαντικός, καθώς αραιώνει το φορτίο των αιωρούμενων σωματιδίων, παρότι δεν αποτελεί από μόνος του οριστική λύση.
Αν κάποιος κάνει έντονο καθάρισμα ή τινάζει υφάσματα, είναι λογικό να προσέχει περισσότερο, ειδικά αν είναι ευαίσθητος αναπνευστικά. Σε τέτοιες περιπτώσεις, ακόμη και μια μάσκα μπορεί να έχει πρακτικό νόημα.
Μικροπλαστικά: Φτάνουν στον εγκέφαλό μας μόλις δύο ώρες μετά την κατάποση
Τι ξέρουμε σήμερα για την υγεία
Τα μικροπλαστικά έχουν εντοπιστεί σε διαφορετικά σημεία του ανθρώπινου σώματος, όμως η επιστήμη ακόμη δεν έχει απαντήσει οριστικά σε όλα τα ερωτήματα για τη μακροχρόνια επίδρασή τους. Αυτό που γνωρίζουμε σήμερα είναι ότι όσο μικρότερα είναι τα σωματίδια, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα να φτάνουν πιο βαθιά στο αναπνευστικό σύστημα. Παράλληλα, οι διαθέσιμες ανασκοπήσεις δείχνουν ότι υπάρχει εύλογη ανησυχία για φλεγμονώδεις και τοξικολογικές επιδράσεις, χωρίς όμως να υπάρχει ακόμη πλήρης βεβαιότητα για όλο το εύρος των συνεπειών στον άνθρωπο.
Με λίγα λόγια, δεν χρειάζεται πανικός, αλλά χρειάζεται ρεαλιστική προσοχή. Τα μικροπλαστικά είναι μέρος της σύγχρονης καθημερινότητας, και το σπίτι δεν αποτελεί εξαίρεση. Όσο περισσότερο μειώνουμε τις πηγές τους και όσο καλύτερα φροντίζουμε τον αέρα και τη σκόνη μέσα στον χώρο μας, τόσο πιο ουσιαστικά περιορίζουμε και τη συνολική έκθεσή μας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
- Δυσκοιλιότητα: Αυτά είναι τα 7 θαυματουργά βότανα που ανακουφίζουν και την καταπολεμούν
- Φασόλια: Το superfood που προτείνουν οι γαστρεντερολόγοι όλο και πιο συχνά
- Αφρικανική σκόνη: Γιατί δεν είναι τόσο ανησυχητική όσο δείχνει ο ουρανός
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
