Δημογραφικό: Τα 3 σενάρια για τις γεννήσεις το 2050, ποιες περιοχές που εκπέμπουν SOS
Ο καθηγητής Κ. Ζαφείρης: «Η μείωση είναι προδιαγεγραμμένη, το ζητούμενο είναι να μετριαστούν οι επιπτώσεις»
Η Ελλάδα αντιμετωπίζει έντονη δημογραφική πίεση, με τον δείκτη γονιμότητας να κυμαίνεται στο 1,24 παιδιά ανά γυναίκα και τον πληθυσμό ηλικίας 65 ετών και άνω να αντιστοιχεί στο 23,7% (ΕΛΣΤΑΤ, 1/1/2025). Ο μόνιμος πληθυσμός την 1η Ιανουαρίου 2025 ανερχόταν σε 10.372.335 άτομα, με οριακή μείωση 0,03% σε σχέση με το 2024, κυρίως λόγω φυσικής μείωσης (57.564 άτομα το 2024, θάνατοι υπερβαίνουν γεννήσεις).
Ο καθηγητής Δημογραφίας Κωνσταντίνος Ζαφείρης (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης) επισημαίνει ότι η χαμηλή γονιμότητα συνδυάζεται με μείωση γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας, υψηλή μέση ηλικία τεκνοποίησης (32 έτη) και ταχεία γήρανση, δημιουργώντας «εκρηκτικό κοκτέιλ». Οι εξελίξεις μέχρι το 2050 θεωρούνται σε μεγάλο βαθμό προδιαγεγραμμένες.
Τα 3 σενάρια για τις γεννήσεις το 2050-2053
- Απαισιόδοξο (χωρίς ουσιαστικά μέτρα): Γεννήσεις πέφτουν στις 40.000 ετησίως.
- Μετριοπαθές (περιορισμένα μέτρα): Γύρω στις 55.000 γεννήσεις.
- Αισιόδοξο (ισχυρές, συντονισμένες πολιτικές): Περίπου 72.000 γεννήσεις – εξακολουθεί να μην επαρκεί για ανανέωση πληθυσμού.
Σε όλα τα σενάρια προβλέπεται μείωση και γήρανση του πληθυσμού. «Το ερώτημα δεν είναι αν θα μειωθεί, αλλά πόσο και με ποια δυναμική», τονίζει ο κ. Ζαφείρης.
Περιοχές SOS – Σιωπηλή ερημοποίηση της υπαίθρου
Η δημογραφική συρρίκνωση είναι άνιση γεωγραφικά:
- Βόρειος Έβρος: 1 γέννηση ανά 50 θανάτους – 75% γεννήσεων σε Αλεξανδρούπολη και Ορεστιάδα, μόλις 25% στην ύπαιθρο.
- Ανατολική Μακεδονία – Θράκη
- Ήπειρος
- Ορισμένες περιοχές Πελοποννήσου
Σε αυτές τις περιοχές συνδυάζονται χαμηλή γονιμότητα, έντονη μετανάστευση νέων και γήρανση, οδηγώντας σε ερημοποίηση υπαίθρου. Αντίθετα, μικρότερο πρόβλημα παρουσιάζουν τα νησιά του Νοτίου Αιγαίου και η Κρήτη.
Αστικά κέντρα: Προσέλκυση νέων, αλλά χαμηλή γονιμότητα
Παρά την συγκέντρωση νέων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, η γονιμότητα παραμένει χαμηλή λόγω υψηλού κόστους στέγασης, πιεστικών ρυθμών εργασίας, ανασφάλειας, δυσκολίας συνδυασμού καριέρας-οικογένειας και έλλειψης υποδομών (παιδικοί σταθμοί). «Η απόφαση για παιδί μετατίθεται διαρκώς», σημειώνει ο καθηγητής.
Μετανάστευση: Συμβολή αλλά όχι πανάκεια
«Καμία δυτική κοινωνία δεν επιβιώνει χωρίς μετανάστευση», τονίζει ο κ. Ζαφείρης, αλλά απαιτείται οργανωμένο σχέδιο: καθορισμός αναγκών, ένταξη, εκμάθηση γλώσσας, κάλυψη κενών στην αγορά εργασίας. «Δεν αποτελεί από μόνη της λύση».
Συνέπειες και προϋποθέσεις αντιμετώπισης
Η συρρίκνωση θα πλήξει εκπαίδευση, πανεπιστήμια, αγορά εργασίας και ασφαλιστικό. «Σε 20 χρόνια, ποια παιδιά θα γεμίσουν τα ελληνικά πανεπιστήμια;» διερωτάται.
Απαιτείται εθνικό σχέδιο μακροπρόθεσμου ορίζοντα με πολιτική συναίνεση:
- Οικονομική ανάπτυξη – καλές θέσεις εργασίας για νέους
- Αξιοπρεπείς μισθοί
- Στεγαστική πολιτική – κοινωνική κατοικία χαμηλού ενοικίου
- Υποστηρικτικές δομές για οικογένεια
- Αποκέντρωση – περιφερειακή ανάπτυξη
- Ενεργός γήρανση και αξιοπρεπής διαβίωση ηλικιωμένων
«Τα επιδόματα είναι αναγκαία αλλά όχι αρκετά. Η δημογραφία είναι καθρέφτης κοινωνίας και οικονομίας», καταλήγει ο κ. Ζαφείρης. «Η μείωση είναι αναπόφευκτη τα επόμενα 20-30 χρόνια – το ζητούμενο είναι να μετριαστούν οι επιπτώσεις και να εξασφαλιστεί αξιοπρεπής ζωή».
Πηγή: protothema.gr
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
